Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 652/18, odrzucił skargę J. J. i J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia oraz opłaty egzekucyjnej z powodu uchylania się od wykonania obowiązków związanych z rowem melioracyjnym.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu tego postanowienia, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 października 2018 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 7-9 akt sądowych). Przedmiotowe wezwania nie zostały odebrane przez skarżących w zakreślonym terminie i korespondencja została złożona do akt ze skutkiem doręczenia z datą 23 października 2018 r. (k. 12-13 akt sądowych).
Ponadto w dniu 5 listopada 2018 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej o zmianie adresu (z uwagi na opiekę nad chorą matką) oraz informujące o niemożności odbierania korespondencji przez męża (ze względu na stan zdrowia - k. 14 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 5 listopada 2018 r. korespondencję nieodebraną przez skarżących, która wróciła do Sądu przed wystosowaniem przez J. J. powiadomienia o zmianie adresu pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia (pkt 10 zarządzenia - k. 17 akt sądowych). W tym stanie rzeczy, skoro skarżący nie odebrali przesyłek sądowych zawierających wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, Sąd Wojewódzki uznał je za doręczone z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, tj. z dniem 23 października 2018 r. Zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi (7 dni) upływał w dniu 30 października 2018 r. Skarżący nie uiścili tego wpisu, informując dopiero w dniu 5 listopada 2018 r. o zmianie adresu, co skutkowało uznaniem, że przesyłki były doręczone skutecznie (k. 17 akt sądowych).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., postanowił skargę odrzucić.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli J. J. i J. J., wskazując, że nie uiścili wpisu od skargi w terminie bez swojej winy, gdyż ze względu na zmianę adresu, otrzymali korespondencję wzywającą do uiszczenia opłaty na stary adres. Do zażalenia skarżący dołączyli dowód opłaty od skargi w kwocie 100 zł.
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie J. J., z uwagi na to, że zostało wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 194 § 2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie J. J. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Doręczenia stronie będącej osobą fizyczną dokonuje się osobiście a gdy nie ma zdolności procesowej jej przedstawicielowi ustawowemu (art. 67 § 1 P.p.s.a.). Miejscem doręczeń jest mieszkanie, miejsce pracy lub miejsce gdzie można zastać adresata (art. 69 P.p.s.a.). Strony mają ustawowy obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby (art. 70 § 1 P.p.s.a.). W razie niedopełnienia tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany (art. 70 § 2 P.p.s.a. in principio). Sąd powiadamia strony o tym obowiązku przy pierwszym doręczeniu. W razie nie zastania adresata w mieszkaniu doręczający może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma (art. 72 P.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że strona wnosząca skargę we własnej sprawie i inicjująca tym samym postępowanie przed sądem będzie posługiwała się aktualnym adresem zamieszkania lub adresem do doręczeń aby mieć kontakt z sądem i terminowo być informowaną o czynnościach podejmowanych w sprawie przez Sąd i innych uczestników postępowania. Z doświadczenia życiowego wynika, że strona jest zainteresowana przebiegiem postępowania i chce być informowana na bieżąco o jego postępach. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że strona skarżąca powinna wskazać przy pierwszej czynności lub w pierwszym skierowanym do sądu piśmie rzeczywisty adres zamieszkania by korespondencja dla niej przeznaczona trafiła do strony bez jakichkolwiek przeszkód.
Jak wynika z akt sprawy, w nadesłanej do Sądu pierwszej instancji skardze z dnia 12 września 2018 r. skarżący wskazali jako swój adres: [...]. Tak więc na ten adres Sąd Wojewódzki wysłał skarżącym w dniu 5 października 2018 r. (k. 8-11 akt sądowych) wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz odpisy odpowiedzi na skargę. Nieodebrana przez skarżących korespondencja wróciła do Sądu pierwszej instancji w dniu 29 października 2018 r. (k. 12-13 akt sądowych), natomiast pismo informujące o zmianie adresu wpłynęło do Sądu dopiero w dniu 5 listopada 2018 r. Należy zatem uznać, że Sąd meriti trafnie przyjął, iż odpis wezwania do uiszczenia wpisu został skarżącym doręczony prawidłowo, w drodze doręczenia zastępczego, na jedyny znany wówczas Sądowi adres skarżących wskazany przez nich w skardze, czyli: [...]. Informacja skarżących o zmianie ich adresu, która wpłynęła do Sądu pierwszej instancji w dniu 5 listopada 2018 r., nie miała wpływu na prawidłowość doręczenia skarżącym korespondencji sądowej wysłanej przed tą datą.
Dopiero bowiem od dnia uzyskania przez Sąd Wojewódzki informacji o nowym adresie skarżących miał on obowiązek kierowania korespondencji pod ten adres, co znalazło potwierdzenie w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2018 r. (k. 17 akt sądowych). Podnoszone w zażaleniu okoliczności braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi mogą być co najwyżej argumentacją wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, natomiast nie mogą podlegać rozpoznaniu w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym odrzucenia skargi z powodu jej nieopłacenia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.