Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 25 listopada 2010 r. A. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o wymierzenie grzywny Lubelskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Lublinie za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego. W piśmie wskazano, że skarżąca A. S. złożyła skargę na decyzję organu osobiście, w jego siedzibie w dniu 14 września 2010 r. Odpowiedź na skargę przekazano do sądu w dniu 27 października 2010 r. Wywodzono, że w tej sytuacji organ dopuścił się naruszenia obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
W odpowiedzi na wniosek, Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że opóźnienia o których mowa we wniosku, powstały z powodu niekompletnego przedstawienia materiałów postępowania w sprawie przez organ I instancji oraz koniecznością uzupełnienia tych materiałów. Ponadto wskazał, że w miesiącu październiku został doręczony organowi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w innej, podobnej sprawie. Wywodzono, że wskazówki zawarte w tym wyroku, miały znaczenie także dla kwestii rozstrzyganych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku skarżącej A. S. o wymierzenie grzywny Lubelskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Lublinie za nieprzekazanie w terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, odmówił wymierzenia grzywny.
Sąd stwierdził, że skarga została przekazana do sądu, ale po upływie 30-dniowego terminu, określonego w art. 54 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu I instancji wymierzenie grzywny nie jest zasadne i stałoby w sprzeczności z funkcjami grzywny. Sąd wskazał, że niewątpliwie funkcja dyscyplinująca odpadła w chwili, gdy skarga, choć z opóźnieniem, ale została przekazana do Sądu. Natomiast odnosząc się do funkcji represyjnej Sąd stwierdził, że opóźnienie nie było znaczące i nie miało negatywnego wpływu na sytuację prawną strony, a przedstawione przez organ przyczyny uchybienia nie świadczą o lekceważeniu procedury, lecz mają charakter obiektywny.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt III SO/Lu 10/10 wniosła A. S.. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia wywodzono m.in., że kara grzywny ma pełnić funkcję represyjno – dyscyplinującą, co w świetle zaskarżonego postanowienia daje odwrotny efekt. Rozstrzygnięcie nie tylko nie zdyscyplinuje organu, ale daje prawną możliwość nieprzestrzegania terminów w przyszłości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art.
55. § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym". Obowiązek o którym stanowi art. 54 § 2 wskazanej ustawy, to obowiązek organu przekazania skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Zasadniczą kwestią, przy ocenie możliwości zastosowania w sprawie art.
- 55. § 1. powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymierzenia grzywny organowi, jest uchybienie terminu, przewidzianego dla czynności przekazania przez organ skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jednocześnie ustawodawca posłużył się zwrotem "może", co nie oznacza bezwzględnego nakazu orzeczenia grzywny, nakazu spoczywającego na Sądzie. Dokonując wykładni pojęcia niedookreślonego - "może" - Sąd I instancji w pełni zasadnie odwołał się do dyrektyw wykładni funkcjonalnej, odstępując tym samym od niejasnych rezultatów wykładni językowej przedmiotowego zwrotu. W tym celu Sąd I instancji w pełni prawidłowo odwołał się do okoliczności sprawy, w szczególności do faktu stosunkowo niewielkiej zwłoki w uchybieniu terminu, powodów uchybienia terminu, a także faktu, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wpłynęły do sądu przed wydaniem postanowienia w przedmiocie grzywny, o której stanowi art.
- 55. § 1. powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nie są zasadne wywody zawarte w uzasadnieniu zażalenia. W szczególności nie można podzielić stanowiska skarżącej, że postanowienie o odmowie wymierzenia organowi grzywny, daje prawną możliwość nieprzestrzegania przez organ terminów dla wykonania czynności w przyszłości. Organy administracyjne są zobowiązane z mocy prawa m.in. do przekazywania skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zawarty w art. 54 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrot "może", umożliwia Sądowi zbadanie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie w przedmiocie wymierzenia grzywny, nie wprowadzając przy tym mechanizmu automatycznego wymierzenia grzywny we wszystkich sprawach, w każdym stanie faktycznym.
Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.