Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2660/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił złożone przez J. i A. K. zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2660/01. Tymże postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił złożoną przez J. i A. K. skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2660/01. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że zażalenie kwestionujące postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, wbrew wymogom art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Podpisali je natomiast osobiście obydwoje skarżący. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie dla skarżących został ustanowiony radca prawny, jednak pomimo poinformowania skarżących o jego ustanowieniu oraz o konieczności udzielenia mu stosownego pełnomocnictwa (pismo z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2660/01), skarżący nie uzupełnili zażalenia w wyznaczonym 14-dniowym terminie. Zażalenie sporządzone przez nieuprawniony podmiot podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Z postanowieniem tym nie zgodzili się J. i A. K. składając na nie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu wskazali, że podjęta przez nich próba skontaktowania się z ustanowionym radcą prawnym A. M. okazała się nieskuteczna. Wyznaczonego radcy prawnego nie mogli zastać w Kancelarii Radców Prawnych i Adwokatów "[...]" s.c. w Gdyni, w której zgodnie z pismem Wicedziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku z dnia 12 września 2005 r. powinna ona wykonywać swoje obowiązki. W kancelarii poinformowano ich, że radca prawny Anna Makuch obecnie nie może podjąć się prowadzenia ich sprawy.
Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2660/01 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zobowiązał żalących się do usunięcia braków formalnych zażalenia, poprzez przedłożenie 7 odpisów zażalenia, sformułowanie wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia, a także uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł. Wykonując wezwanie w tej sprawie, skarżący pismem procesowym z dnia 28 listopada 2005 r. wnieśli o przyznanie prawa pomocy oraz dołączyli odpisy zażalenia przekazane pozostałym stronom i uczestnikom zarządzeniem Sądu z dnia 25 stycznia 2006 r. Skarżący nie sformułowali natomiast wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego zażalenia. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zwolnił skarżących od koszów sądowych postanowieniem z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2660/01. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nadał bieg zażaleniu przekazując go Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Pozostałe strony oraz uczestnicy postępowania nie ustosunkowali się do zażalenia J. i A. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
argumenty zażalenia są chybione, gdyż złożone przez J. i A. K. zażalenie nie odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 194 § 3 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący J. i A. K. w zażaleniu z dnia 10 listopada 2005 r. (data wpływu do Sądu) kwestionującym zasadność odrzucenia ich poprzedniego zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną nie sformułowali wniosku ani o uchylenie, ani też o zmianę zaskarżonego zażaleniem postanowienia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2660/01 skarżący zostali zobowiązani do usunięcia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W wykonaniu opisanego zarządzenia stosowne wezwanie z 17 listopada 2005 r. zostało doręczone skarżącym w dniu 22 listopada 2005 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu, skarżący nie usunęli braku formalnego zażalenia. W szczególności nie sformułowali wniosku w nadesłanym do sądu piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2005 r.
Brak polegający na niewskazaniu kierunku weryfikacji zaskarżonego postanowienia jest brakiem, który uzasadnia odrzucenie zażalenia przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Warto zaznaczyć, że wymogi formalne zażalenia, od których uzależnione zostało jego rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny są o wiele mniej rygorystyczne od wymogów, jakie przepisy prawa przewidują dla skargi kasacyjnej (por. art. 174-176 p.p.s.a.). Wprawdzie odformalizowanie postępowania zażaleniowego ma służyć przyspieszeniu postępowania sądowego oraz ułatwieniu dostępu strony do drugiej instancji sądowej w kwestiach incydentalnych, to jednak nie można twierdzić, że środek odwoławczy, jakim jest zażalenie nie musi odpowiadać podstawowym kryteriom, niezbędnym dla właściwego procedowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takim właśnie obligatoryjnym elementem zażalenia, pozwalającym określić treść żądania żalących się jest wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia.
Na skarżących ciążył obowiązek sformułowania adresowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądania oznaczonego ukształtowania stosunku prawnego. Skarżący mają obowiązek wskazać w treści zażalenia właściwy w swojej ocenie sposób władczej ingerencji Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżone postanowienie. Skarżący muszą samodzielnie ocenić, czy i w jaki sposób dostrzeżona przez nich wada postanowienia sądu pierwszej instancji przełoży się na treść skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądania (wniosku) zawartego w zażaleniu; muszą dokonać wyboru adekwatnego wniosku (o uchylenie lub o zmianę zaskarżonego postanowienia), stosownie do sformułowanych przez siebie w zażaleniu zarzutów (zob. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 89/04, niepubl.).
Skoro lista wniosków zażalenia została w art. 194 § 3 p.p.s.a. ograniczona tylko do dwu, to zażalenie niezawierające co najmniej jednego z nich jest zażaleniem obarczonym brakiem uzasadniającym jego odrzucenie. Skarżący, pomimo wezwania do usunięcia braku zażalenia w zakresie wniosku o uchylenie lub zmianę postanowienia Sądu Pierwszej Instancji, nie usunęli go w zakreślonym terminie.
W takich okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku obowiązany był odrzucić zażalenie, stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie nie zapadło takie rozstrzygnięcie Sądu Pierwszej Instancji, zatem zgodnie z art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. zobowiązanym do odrzucenia zażalenia był Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na względzie, należało w oparciu o art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.