Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1871/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi.
Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, załączając do pisma dwa odpisy skargi poświadczone za zgodność z oryginałem. W uzasadnieniu wniosku podniósł brak winy skarżącego w zakresie uchybienia terminowi. Pełnomocnik stwierdził, że skarżący jako osoba nieposiadająca niezbędnej znajomości prawa nie pozostawił bez odpowiedzi skierowanej do niego korespondencji i złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dodał, iż zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie otrzymał w dniu 12 listopada 2014 r., natomiast zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, przyczyna uchybienia terminowi do dokonania czynności ustaje, gdy pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1871/14, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, w przypadku uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, ustania przyczyny jego uchybienia nie można łączyć z okolicznością późniejszego ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Etap postępowania sądowego dotyczący uzupełnienia braków formalnych skargi nie jest bowiem w jakikolwiek sposób powiązany z koniecznością działania strony poprzez profesjonalnego pełnomocnika. Nieposiadanie przez stronę niezbędnej znajomości prawa nie stanowi przesłanki, która mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu. Na etapie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika, lecz działał osobiście. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone stronie skutecznie, zaś złożenie przez skarżącego w zakreślonym terminie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez wpływu na obowiązek zachowania przez stronę szczególnej staranności.
Brak niezbędnej znajomości prawa przez skarżącego nie stanowi w ocenie Sądu o braku winy strony. Wezwanie z dnia 19 września 2014 r. zostało sformułowane w sposób precyzyjny oraz zawierało pouczenie o skutkach nieusunięcia braków formalnych skargi w terminie.
Zażaleniem M. W. zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji, gdy skarżący w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych złożył wniosek o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu.
Z uwagi na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia co najmniej zwykłej w danych okolicznościach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminowi mówi się jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Żadnej z tych przesłanek, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wykazał skarżący wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu i ograniczając się w istocie do argumentacji, iż jest on osobą nieposiadającą niezbędnej znajomości prawa. Wskazać należy, że dokonanie tak prostej czynności jak nadesłanie dwóch odpisów skargi mogło zostać wykonane przez skarżącego osobiście. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzecznym jest, że skarżący otrzymał w korespondencji z sądu, którą odebrał w dniu 23 września 2014 r., dwa zarządzenia: wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch jej odpisów. Skoro skarżący był w stanie zrozumieć wezwanie Sądu w zakresie uiszczenia wpisu od skargi i w odpowiedzi na nie złożyć pismo, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu, to nie ma żadnych racjonalnych przesłanek, aby uznać, że wykonanie drugiego wezwania o nadesłanie odpisów skargi miałoby spowodować dla skarżącego znaczne trudności lub też nie było dla niego zrozumiałe.
Wskazać należy, że obydwa wezwania jasno i precyzyjnie wskazywały co jest ich przedmiotem oraz jakie są skutki prawne ich niewykonania. Zarządzenia te nie zawierały żadnych sformułowań, których interpretacja nasuwałaby jakiekolwiek wątpliwości co do ich znaczenia. Pismo skarżącego, w którym wskazuje on, iż "w wykonaniu wezwania sądu z dnia 17 września 2014 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wnosi o przyznanie prawa pomocy" i w którym w żaden sposób nie odnosi się on do wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi przez nadesłanie jej odpisów, świadczy iż uchybienie terminu do nadesłania odpisów skargi było wynikiem niedopatrzenia, czy też zaniedbania skarżącego, co skutkowało niewykonaniem wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi w terminie.
Zasadnie zatem zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia