Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2004 r. (sygn. akt SA/Rz 1718/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt SA/Rz 1718/02). W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego, radcę prawnego, bez jednoczesnego uiszczenia wpisu stałego.
W zażaleniu na to postanowienie (sporządzonym przez radcę prawnego M. Z.) skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu A. S. zarzucił naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w ten sposób, iż postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia tj. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt SA/Rz 1718/02). Ponadto żalący się zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 2 ust 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 21, poz. 2193), poprzez przyjęcie, iż sprawa objęta skargą kasacyjną jest sprawą z zakresu budownictwa i architektury.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Bezzasadny jest zarzut naruszenia przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia art. 18 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa). Przepis ten stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej na podstawie art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na jej nieopłacenie nie jest równoznaczne z jej rozpoznaniem w znaczeniu, o jakim stanowi art. 18 § 1 pkt 6 ppsa. Dotyczy on jedynie sytuacji, gdy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną w Naczelnym Sądzie Administracyjnym miałby się znaleźć sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku w instancji niższej, czyli w wojewódzkim sądzie administracyjnym. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Żalący błędnie utożsamia kontrolę zachowania wymagań formalnych skargi kasacyjnej oraz jej opłacenia z jej oceną merytoryczną. Odrzucenie kasacji ze względu na jej nieopłacenie na podstawie art. 221 ppsa nie ma też nic wspólnego z rozpatrywaniem jej zasadności. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, iż jest to jedynie formalny skutek badania dopuszczalności skargi kasacyjnej a, w szczególności, co do tego, czy została wniesiona przez uprawniony podmiot i w stosunku do orzeczenia, które może być zaskarżone skargą kasacyjną, czy został zachowany termin do jej wniesienia, czy spełnione zostały wymagania formalne skargi kasacyjnej. W tym formalnym badaniu dopuszczalności kasacji może wziąć udział sędzia, który brał udział w składzie sądu wydającego wyrok zaskarżony skargą kasacyjną (zob. postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2002 r., I PZ 21/02, OSNP 2004/6/103 oraz postanowienie SN z dnia 24 lutego 2003 r., II UZ 117/02, OSNP-wkł. 2003/16/8).
Bezzasadny jest również zarzut niewłaściwego zastosowania § 2 ust 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 21, poz. 2193). Skarga kasacyjna podlega bowiem wpisowi stałemu (art. 231 zd. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), który winien być uiszczony gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy tego sądu (art. 219 § 2 w/w ustawy - postanowienie NSA 7 maja 2004 r., FSK 572/04, Przegląd Podatkowy 2004/10/60). W orzecznictwie podkreśla się, iż pojęcie "wpis stały" jest pojęciem o charakterze normatywnym, a nie arytmetycznym. Aby dana opłata została uznana za opłatę stałą, jej wysokość powinna wynikać wprost z przepisów prawa i taka właśnie nazwa powinna zostać nadana właściwym przepisem (postanowienie NSA z 22 kwietnia 2004 r., GSK 566/04, Monitor Prawniczy 2005/3/166).
Artykuł 230 § 1 ppsa przewiduje dwa rodzaje wpisów: wpis stosunkowy i wpis stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Wysokość tak określonych wpisów ustalona jest w wydanym na podstawie art. 233 ppsa rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis § 1 w/w rozporządzenia stanowi, że wpis stosunkowy ustalany jest od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, czemu dano wyraz w punktach od 1-4, podając wysokość wpisu zależną od wartości przedmiotu zaskarżenia. Natomiast w § 2 ust. 1-6 podano różne wysokości wpisu stałego bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności. W przypadku skargi kasacyjnej zawsze mamy do czynienia z wpisem stałym, który wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Artykuł 221 ppsa stanowi, że: "Pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej".
W przedmiotowej sprawie skargę kasacyjną sporządził i wniósł radca prawny, który jednocześnie nie uiścił wpisu stałego, a zatem stosownie do treści art. 221 ppsa trafnie przyjął wojewódzki sąd administracyjny, iż skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Wskazane w uzasadnieniu zażalenia wątpliwości radcy prawnego co do wysokości wpisu stałego od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie mają w niniejszej sprawie znaczenia prawnego w sytuacji, gdy podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej było nieopłacenie skargi kasacyjnej, a nie uiszczenie wpisu stałego w zbyt niskiej wysokości.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w sentencji.