Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem dnia 28 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej [...] sp. z o.o. w W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 3 sierpnia 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, odpis ww. wyroku został przekazany do Sekretariatu Informacji o Sprawach w celu jego publicznego udostępnienia przez okres 14 dni oraz doręczony stronom postępowania. Przesyłka skierowana do pełnomocnika strony skarżącej zawierająca odpis wyroku została zwrócona do Sądu w dniu 26 sierpnia 2016 r. z uwagi na jej niepodjęcie przez adresata pomimo dwukrotnego, prawidłowego awizowania. Przesyłka została uznana za doręczoną w trybie art. 73 P.p.s.a. W dniu 17 listopada 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, załączając tenże wniosek i stwierdzając, że w dniu 14 listopada 2016 r. uzyskał informację od swojego mocodawcy o wydaniu przedmiotowego wyroku.
Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że nigdy nie otrzymał jakiegokolwiek pisma z Sądu na dzień późniejszy niż 8 września 2015 r. Z wyjaśnień wynika, że skrzynka na korespondencję jest umiejscowiona w wejściu do klatki schodowej bloku, w którym znajduje się Kancelaria. Natomiast przy wejściu głównym do Kancelarii na ścianie budynku jest skrzynka na prasę z oznaczeniem "WYŁĄCZNIE PRASA". Tym samym zawiadomienie o przesyłce pocztowej albo w ogóle nie zostało pozostawione, albo pozostawiono je w skrzynce na prasę. W ten sposób awizowana przesyłka zawierająca korespondencję z Sądu nie została skutecznie doręczona.
Nadto Kancelaria jest czynna w godzinach 9.00-17.00 i dotychczas nie było problemów z odbiorem korespondencji. Natomiast jeśli korespondencja była zostawiana w skrzynce, to tylko od strony klatki schodowej we właściwej pocztowej skrzynce oddawczej zamykanej na klucz.
Odmawiając skarżącej przywrócenia terminu, Sąd pierwszej instancji uznał, że strona dochowała terminu z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a..) oraz spełniła warunek dokonania czynności, których termin został uchybiony. Nie wykazała natomiast strona braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wskazał Sąd, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem pełnomocnik skarżącego domaga się przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, kwestionując w istocie skuteczność doręczenia mu przesyłki zawierającej odpis wyroku.
Natomiast fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 P.p.s.a. pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które są oparte na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany w skardze. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie wynika, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce dla adresata zaznaczono wyraźnie "w oddawczej skrzynce pocztowej". Przesyłka była dwukrotnie awizowana – w dniu 10 sierpnia 2016 r. oraz 18 sierpnia 2016 r. Z uwagi na jej niepodjęcie przez adresata, została zwrócona do nadawcy w dniu 26 sierpnia 2016 r.
Przedstawione okoliczności nie obalają domniemania zgodności doręczenia zastępczego. Twierdzenie pełnomocnika strony skarżącej, że nie znalazł zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Pełnomocnik nie przedstawił okoliczności, które uprawdopodabniałyby brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Okolicznością taką nie jest z pewnością niepoparte w żaden sposób twierdzenie, że pełnomocnik nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Przyjęcie, że niedostarczono zawiadomienia o przesyłce poleconej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Jeżeli natomiast pełnomocnik jest przekonany, że awiza nie pozostawiono, to powinien wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy we właściwym urzędzie pocztowym.
Jednocześnie twierdzenia, iż dotychczas otrzymał wszelką korespondencję oraz że zawiadomienia o pozostawieniu korespondencji w urzędzie pocztowym były pozostawiane we właściwej skrzynce pocztowej, tym bardziej świadczą o tym, że pracownik poczty był zorientowany, która skrzynka pocztowa przypisana jest do lokalu, w którym mieści się Kancelaria Adwokacka. Zdjęcia przedstawione przez pełnomocnika strony skarżącej również wskazują, która skrzynka pocztowa jest właściwą skrzynką. Tym bardziej niezrozumiały jest fakt, że pełnomocnik nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia w urzędzie pocztowym okoliczności rzekomego niedoręczenia zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki.
W ocenie Sądu, nie sposób uznać, że pełnomocnik uprawdopodobnił, że dołożył należytej staranności, żeby uniknąć negatywnych konsekwencji braku zachowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] sp. z o.o. w W., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że pełnomocnik nie wykazał okoliczności potwierdzających brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym podczas, gdy pełnomocnik wyczerpująco opisał okoliczności braku jego winy w uchybieniu terminu na złożenie wspomnianego wniosku;
- 2. art. 73 § 2, 3 i 4 P.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że w niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce zostało złożone we właściwej skrzynce oddawczej, a wobec niepodjęcia przesyłki w terminie nastąpił skutek doręczenia podczas, gdy zawiadomienie o terminie nie zostało umieszczone we właściwej oddawczej skrzynce pocztowej i nie można uznać doręczenia jako dokonanego.
Wskazując na powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenia skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, jak i nie podważyła tej oceny w rozpoznawanym zażaleniu. Nie można uznać za zasługującą na uwzględnienie argumentacji, że listonosz pomylił skrzynki pocztowe i zostawił informację o jej awizowaniu w skrzynce do tego nie przeznaczonej. Twierdzenia strony nie zostały bowiem poparte żadnymi okolicznościami sprawy ani dowodami, a jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, brak dotychczasowych problemów w doręczeniu przesyłek pełnomocnikowi skarżącej, jak i znajdujący się w aktach sprawy sporządzony przez listonosza dowód jej awizowania oraz wyraźne oznaczenie skrzynek nie wskazywały ani na błąd w doręczeniu przesyłki, podważając tym samym domniemanie prawidłowości jego doręczenia, ani nie pozwalało na przyjęcie, że skarżący uprawdopodobnił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Z tych też przyczyn podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 86 § 1, art. 73 § 2 – 4 P.p.s.a. nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.