Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 639/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił J. S. wstrzymania wykonania decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Lublinie z dnia [...] lipca 2008 r. nakazującej rozbiórkę zjazdu z drogi gminnej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, iż w skardze na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Lublinie z dnia [...] lipca 2008 r. skarżący J. S. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, iż jego wniosek wyczerpuje przesłankę z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci narażenia skarżącego na znaczną szkodę przy realizacji ostatecznej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie przytoczył treść art. 61 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zaznaczył, iż warunkiem merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jego właściwe uzasadnienie. Na stronie wnioskującej spoczywa uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Niewskazanie ich we wniosku oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał w dostatecznym stopniu istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. S. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Skarżący podniósł, iż w skardze oraz w uzupełnieniu skargi wielokrotnie podkreślał, że rozebranie utwardzenia dojazdu do posesji skarżącego uniemożliwi normalne korzystanie z nieruchomości. Wskazał, iż wykonanie powyższego utwardzenia spowodowane było koniecznością, bowiem po wybudowaniu przez Gminę Głus drogi gminnej powstał rów o szerokości 1,5 m i głębokości ok. 30 cm. Ponieważ budowa przedmiotowej drogi gminnej nie została zakończona skarżący nie miałby możliwości dojazdu do domu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku.
Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy, przy czym wypada podkreślić, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426).
Wskazać należy, iż w przypadku decyzji o rozbiórce ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymywania wykonalności decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej.
Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, OSS 2005/3/72)..
Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek.
Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie, należy uznać, że skarżący uprawdopodobnił, iż spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie decyzji uniemożliwi skarżącemu normalne korzystanie z jego nieruchomości, bowiem skarżący zostanie pozbawiony dojazdu do swojej nieruchomości.
Nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż skarżący w niedostateczny sposób wykazał istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. J. S. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarł w skardze. Skarżący podnosił, iż utwardzenie to ma charakter tymczasowy z uwagi na nie zakończenie budowy drogi gminnej przez Gminę Głusk. Natomiast brak utwardzenia na odcinku pomiędzy drogą gminną a działką skarżącego powodowałby rów, który uniemożliwiałby skarżącemu dojazd do nieruchomości, a zarazem normalne korzystanie z niej. Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zbadał w sposób wyczerpujący przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie wziął po uwagę powyższych okoliczności, które zostały przedstawione zarówno w skardze jak i uzupełnieniu do skargi.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W niniejszej sprawie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 października 2008 r. ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, zaś w dniu 21 listopada 2008 r. J. S. udzielił adwokatowi Lechowi Skoczyńskiemu pełnomocnictwo do reprezentowania w niniejszej sprawie. Natomiast Sąd pierwszej instancji odpis zaskarżonego postanowienia z dnia 6 stycznia 2009 r. doręczył skarżącemu J. S., zamiast wyznaczonemu pełnomocnikowi z urzędu.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 61 § 3 oraz art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.