Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 103/14, po rozpoznaniu wniosku A. J. o zwolnienie od kosztów sądowych odmówił zmiany postanowienia z dnia 11 kwietnia 2014 r.
Sąd wskazał, że skarżący w dniu 28 listopada 2013 r. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], a w skardze zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego. Referendarz uznał, że skarżący, pomimo wezwania, nie udzielił informacji potrzebnych do oceny jego stanu majątkowego, w szczególności nie przesłał aktualnych dokumentów źródłowych dotyczących wysokości otrzymywanej renty. A. J. nie zaskarżył tego postanowienia i dlatego stało się ono prawomocne.
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2014 r. WSA w Krakowie oddalił skargę A. J., który w tym samym dniu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
Zarządzeniem z dnia 22 lipca 2014 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem. W odpowiedzi na wezwanie A. J. złożył wniosek o "umorzenie opłaty kancelaryjnej 100 zł", podnosząc, że jako schorowany inwalida I grupy znajduje się "w złej sytuacji". Zarządzeniem z dnia 9 września 2014 r. wezwano skarżącego, by w terminie siedmiu dni uzupełnił swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez podanie, w jaki sposób zmieniła się jego sytuacja materialna od dnia, w którym skarżący składał swój poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący odpowiedział na to wezwanie pismem z dnia 23 września 2014 r., w którym nie podał żadnych szczegółów dotyczących jego sytuacji majątkowej, lecz obszernie wyraził swoje niezadowolenie z działania organów administracji, sądów i organów ścigania, które, w ocenie skarżącego, traktują go w sposób niesprawiedliwy.
Sąd wskazał, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować, jako wniosek o zmianę tego postanowienia na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie - a do takich należy postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy - mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 146/13).
Sąd wskazał, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w poprzednio wydanym postanowieniu był brak podania aktualnych informacji dotyczących wysokości otrzymywanej renty, a także podanie niepełnych danych o swojej sytuacji majątkowej.
Rozpoznając kolejny wniosek skarżącego Sąd dążył do ustalenia, czy od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie skarżącemu prawa pomocy. W tym celu skierowano do skarżącego wezwanie o wskazanie okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, jakie uległy zmianie. W odpowiedzi na to wezwanie A. J. nie podał żadnych konkretnych informacji, lecz zamiast tego skoncentrował się na szczegółowym opisaniu nieprawidłowości, jakie, zdaniem skarżącego, różne organy państwowe dopuściły się względem niego. Zatem skarżący, na którym spoczywał ciężar wykazania, że zachodziły podstawy do zwolnienia od kosztów, ani we wniosku, ani w odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie tego wniosku, nie podał żadnych istotnych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że nie zachodziły podstawy do zmiany postanowienia o odmowie przyznania A. J. prawa pomocy i orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Oznacza to, że zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, że mają to być okoliczności relewantne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. W niniejszej sprawie pismem z dnia 11 września 2014 r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 9 września 2014 r. wezwano skarżącego, by w terminie siedmiu dni uzupełnił swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez podanie, w jaki sposób zmieniła się jego sytuacja materialna od dnia, w którym skarżący składał swój poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie A. J. nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Należy zauważyć, że instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. umożliwia zmianę postanowień niekończących postępowania (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.