Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 996/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił Spółce z o.o. [...]-[...]" (inwestorowi) przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie budowy i sprzedaży mieszkań. Wysokość jej kapitału zakładowego szacuje się na [...] 000,00 zł., a wysokość kapitału zapasowego na [...] zł. Nie wyceniono środków trwałych spółki. Co prawda wykazano, iż w ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł., jednak posiada ona dwa rachunki bankowe, na których zgromadzone są następujące środki finansowe: [...] zł oraz [...] zł. Ponadto jako inne dane dotyczące stanu majątkowego spółki zostały wskazane towary i grunt oraz [...] zł. Sąd podniósł zatem, że brak jest podstaw do przyznania Spółce z o.o. [...] - [...]" prawa pomocy, bowiem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie, o jaki wnioskuje.
Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, iż Spółka na bieżąco dysponuje środkami finansowymi znacznie przewyższającymi wysokość wymaganych należności sądowych i potrzebnych wydatków, cały czas funkcjonuje i nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie jej upadłości.
Na powyższe postanowienie Spółka z o.o. [...] - [...]" złożyła zażalenie, podkreślając, że Sąd I instancji naruszył dyspozycję przepisu art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", nie uwzględnił bowiem znacznych kosztów postępowania, w tym kosztów działania pełnomocnika, jakie Spółka musi ponosić, a zatem brak badania przez Sąd w tym zakresie jest istotnym brakiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ppsa przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym może natomiast nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Należy podkreślić zatem, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto ciężar dowodu, iż wnioskujący znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa właśnie na nim.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że Sąd I instancji przeprowadził prawidłowe rozumowanie co do przesłanek udzielenia prawa pomocy skarżącej Spółce, zaś w zażaleniu nie wykazano, iż rozstrzygnięcie w tej sprawie jest wadliwe. Sąd I instancji wskazał bowiem, że środki finansowe Spółki znacznie przewyższają jej zobowiązania z tytułu kosztów postępowania. Pomijając fakt, że Spółka posiada inne dobra materialne, to oceniając wartość kwoty znajdującej się na samych rachunkach bankowych, uznać należy, że posiada środki finansowe w wysokości wielokrotnie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów postępowania, a zatem nie może ona wywodzić, iż nie dysponuje środkami finansowymi i skutecznie wnosić o przyznanie prawa pomocy.
Ponadto wskazać należy, że Spółka nie wyszczególniła wysokości kosztów jakie ponosi z tytułu reprezentowania jej przez pełnomocnika procesowego, a zatem w tym zakresie ani Sąd I instancji, ani Naczelny Sąd Administracyjny nie mogły się ustosunkować.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.