Postanowienie NSA z 14 marca 2018 r., II OZ 237/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 395/16 w zakresie odrzucenia zażalenia

Sprawa

w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Wojciech Mazur przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 395/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie M. W. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 23 maja 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 7 kwietnia 2017 r. o wyłączenie sędziego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 19 czerwca 2017 r., nadesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, skarżąca wniosła zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 23 maja 2017 r.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 21 czerwca 2017 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych zażalenia przez: podpisanie zażalenia przysłanego pocztą elektroniczną i znajdującego się w aktach sprawy; nadesłanie 2 odpisów ww. zażalenia zawierających własnoręczny, oryginalny podpis bądź przez nadesłanie 3 egzemplarzy ww. zażalenia zawierających własny, oryginalny podpis, celem dołączenia 1 egzemplarza zażalenia do akt sprawy oraz celem doręczenia organowi i zainteresowanej od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżącą pouczono o rygorze odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Ponadto, zarządzeniem z tej samej daty, wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193), wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia.

Odpisy ww. zarządzeń zostały skutecznie doręczone skarżącej w dniu 15 lipca 2017 r. (k. 83 akt), zatem termin do wykonania nałożonych w nich obowiązków upływał z dniem 24 lipca 2017 r. Jak wynika z akt sprawy, w zakreślonym terminie skarżąca nadesłała jedynie własnoręcznie podpisany egzemplarz zażalenia z dnia 19 czerwca 2017 r. nie dostarczając jednocześnie Sądowi wymaganej ilości odpisów tego środka zaskarżenia, a także nie uiściła wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że wniesione zażalenie dotknięte jest brakami, które nie zostały uzupełnione, a które uniemożliwiają mu nadanie biegu (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, publ. ONSAiWSA z 2014 r., nr 3, poz. 39). Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., postanowieniem z dnia 13 września 2017 r. zażalenie odrzucił.

W dniu 12 października 2017 r. do Sądu I instancji pocztą elektroniczną wpłynęło zażalenie na postanowienie z 13 września 2017 r. (k. 108).

Na mocy zarządzenia z dnia 17 października 2017 r. skarżącą wezwano do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez jego własnoręczne podpisanie, złożenie dwóch odpisów zażalenia oraz przedstawienie zwięzłego uzasadnienia zażalenia wraz z wnioskiem o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia stronie doręczono w dniu 8 listopada 2017 r. (k. 119). W dniu 14 listopada 2017 r. skarżąca uzupełniła braki formalne zażalenia poprzez jego podpisanie oraz załączenie wymaganych odpisów, które doręczono następnie organowi oraz uczestnikowi postępowania (k.120). Nieskuteczne okazało się natomiast wezwanie skarżącej do przedstawienia zwięzłego uzasadnienia zażalenia wraz z wnioskiem o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie zaś z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że brak wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wymogu zwięzłego uzasadnienia tylko wtedy wymaga uzupełnienia, jeżeli z treści zażalenia nie można domyślić się intencji autora. Obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o skardze kasacyjnej, w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a., powinien być realizowany z uwzględnieniem odmiennego charakteru zażalenia. Za bardziej liberalnym podejściem do wymogów, jakie winno spełniać zażalenie w stosunku do wymogów stawianych skardze kasacyjnej, przemawia również fakt, że przepisy o postępowaniu zażaleniowym nie wymagają wskazania podstaw zażalenia (B.Gruszczyński [w:] B.Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2005, s. 494). Wyrażana w orzecznictwie akceptacja tego liberalnego stanowiska co do wymogów jakim powinno odpowiadać uzasadnienie zażalenia nie sięga jednak tak daleko, by, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadne było pomijanie faktycznego braku uzasadnienia zażalenia, wyrażającego się nie tylko w niewskazaniu jakichkolwiek zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia, ale też braku w ogóle odniesienia się nie tylko do jego treści, ale nawet do konkretnej kwestii procesowej, której postanowienie to dotyczyło. Jak się wskazuje w judykaturze, o ile uzasadnienie lakoniczne, nie na temat i obarczone innymi tego rodzaju wadami podlega ocenie przy merytorycznym rozpatrzeniu zażalenia, to całkowity brak uzasadnienia zażalenia stanowi o niespełnieniu wymogów formalnych, który - ze względu na okoliczności sprawy - prowadzić może do jego odrzucenia (postanowienie NSA z 15 lutego 2015 r., I OZ 111/15). O ile zatem wadliwe uzasadnienie zażalenia nie może prowadzić do tak rygorystycznej konsekwencji jaką jest odrzucenie zażalenia, o tyle w przypadku zażalenia całkowicie pozbawionego uzasadnienia uniemożliwiającego wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, istnieją zasadnicze przeszkody do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W rozpoznawanej sprawie na mocy zarządzenia z dnia 17 października 2017 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 września 2017 r. o odrzuceniu zażalenia m.in. poprzez przedstawienie zwięzłego uzasadnienia zażalenia wraz z wnioskiem o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia (wymóg z art. 194 § 3 p.p.s.a.) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Skarżąca, prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i pouczona o konsekwencjach prawnych zaniechania dopełnienia stosownych czynności, nie uzupełniła braków formalnych zażalenia w sposób pozwalający uznać, że wniesione pismo spełnia wymogi zażalenia zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. W tych warunkach stwierdzić należało, że zażalenie zawiera nieuzupełniony brak formalny skutkujący odrzuceniem zażalenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.