Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 29 października 2004 r. w punkcie pierwszym zwolnił E. S. od kosztów sądowych, w punkcie drugim rozstrzygnięcia odmówił ustanowienia adwokata, w sprawie z jej skargi na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2004 r. W uzasadnieniu sąd stwierdził, iż sytuacja materialna skarżącej przemawia za udzieleniem jej prawa pomocy jednak tylko w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż brak jest przesłanek pozwalających uznać, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto, treść formułowanych przez E. S. pism znajdujących się w aktach sprawy i podejmowane przez nią czynności, wskazują, że jest ona w stanie "doprowadzić sprawę w sposób właściwy do końca", zwłaszcza gdy przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne nie przewidują wymogu reprezentowania strony przez adwokata lub radcę prawnego.
E. S. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w zakresie dotyczącym odmowy ustanowienia adwokata. Skarżąca podniosła, iż utrzymując się z wskazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, renty w wysokości 472 zł nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swoich podstawowych potrzeb, a tym bardziej opłacić adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie ma usprawiedliwioną podstawę.
Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - § 1 pkt 2 tego przepisu - gdy wykaże ona że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem przepisy powołanej ustawy przewidują przyznanie prawa pomocy, po spełnieniu przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Analiza podanych przez wnioskodawcę okoliczności, dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
Trudno zatem podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, iż skarżąca uzyskując wraz z mężem i synem dochody wyłącznie z tytułu renty o łącznej kwocie 1435 zł miesięcznie i pomagając jednocześnie bezrobotnej córce, jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Podkreślenia wymaga również fakt, iż niewątpliwy wpływ na pogorszenie sytuacji finansowej E. S., mają także problemy zdrowotne członków rodziny, a zwłaszcza chorującego na nowotwór syna.
Podnoszone natomiast przez sąd I instancji argumenty dotyczące dobrej orientacji skarżącej w sprawie, czy też brak wymogu reprezentowania strony przez pełnomocnika, przed sądem administracyjnym, nie mogą być brane pod uwagę, gdyż o przyznaniu prawa pomocy decyduje wyłącznie sytuacja materialna wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.