Postanowienie NSA z 9 kwietnia 2013 r., II OZ 243/13

Sąd

II OZ 243 / 13 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2232/12 w zakresie oddalenia wniosku M. W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania

Sprawa

w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz

Uzasadnienie

II OZ 243 / 13

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek M. W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia na wniosek ww. Spółki nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2009 r., zmieniającej na wniosek inwestora ostateczną decyzję Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zatwierdzającą projekt budowlany zamienny.

W dniu 7 listopada 2012 r. wniosek o dopuszczenie w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnym złożył M. W. podając, że nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym mimo, że wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Podał, że jako spadkobierca byłych właścicieli działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestycyjną uzyskał udział w wieczystym użytkowaniu tej działki, który następnie aktem notarialnym z dnia 17 czerwca 2011 r. zbył na rzecz skarżącej Spółki. Kwota za jaką wieczyści użytkownicy sprzedali działkę nr [...] uzależniona była od intensywności jej zabudowy, co zostało zapisane w umowie. Zdaniem wnioskodawcy zaakceptowanie przez organ planowanej zabudowy na sąsiedniej działce nr [...] pozbawia go możliwości uzyskania (wobec ograniczenia tym samym intensywności zabudowy działki nr [...]) możliwości dodatkowego wynagrodzenia z tytułu sprzedaży udziału w działce nr [...].

Oddalając powyższy wniosek, Sąd pierwszej instancji wskazał na utrwalony w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami innej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

Zdaniem Sądu, M. W. wywodzi swój interes prawny do występowania w charakterze uczestnika z faktu pozbawienia go (z uwagi na planowaną zabudowę działki nr [...]) dodatkowej zapłaty z tytułu sprzedaży udziału w działce nr [...]. Powyższa okoliczność uzasadnia stwierdzenie, że nie jest to interes prawny uzasadniający dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz interes faktyczny nie stanowiący podstawy do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 32 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. W., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne przyjęcie, iż nie ma on interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika. Jak wskazał w okresie, w jakim toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie o pozwolenie na budowę, zakończone decyzją z dnia [...] września 2009 r. skarżący był na mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2008 r. jednym z użytkowników wieczystych gruntu bezpośrednio sąsiadującego (działka nr [...]) z planowaną budową (działka nr [...]), mimo to został pozbawiony prawa do uczestniczenia w tym postępowaniu, którego wynik dotyczył jego interesu prawnego. Także skutki stwierdzenia nieważności dotyczyć będą niewątpliwie jego interesu prawnego.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. M. W. uzupełnił powyższe zażalenie, wskazując na przewlekły sposób prowadzenia postępowania przez Prezydenta Warszawy oraz dodatkowo wskazał, iż jest współużytkownikiem wieczystym działki nr [...], która graniczy z działką nr [...], objętą skarżoną decyzją.

Odpowiedź na zażalenie złożyła [...] Spółdzielnia [...], wnosząc o jego oddalenie z uwagi na oczywisty brak interesu prawnego po stronie M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z artykułem 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej daje P.p.s.a.) "udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (...)". Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż uczestnikiem postępowania sądowego może zostać osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, będącym przedmiotem kontroli sądowej. Wbrew argumentacji zażalenia, nie ma znaczenia okoliczność, czy dany podmiot brał, czy też nie udział w postępowaniu jurysdykcyjnym, jeżeli przedmiot sprawy stanowi nadzwyczajny tryb postępowania (w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji). Także drugą przesłankę posiadania interesu prawnego i jego powiązanie z wynikiem postępowania należy odnieść wyłącznie do tego postępowania, które jest przedmiotem oceny sądowej.

Interes prawny, to taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, str. 224 i n.). O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Kategoria interesu prawnego jednolicie odnosi się zarówno do skarżącego, jak i uczestników postępowania, stanowiąc łącznik pomiędzy ich sytuacją prawną – sferą indywidualnych praw i obowiązków – a zaskarżonym aktem, czynnością albo bezczynnością. Związek ten musi być przy tym bezpośredni oraz realny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2025/09 i z dnia 4 października 2011 r. sygn. akt II OZ 872/11- orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe względy na uwadze, podzielić należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż fakt zbycia na rzecz skarżącej Spółki udziału w prawie wieczystego użytkowania sąsiedniej działki i ewentualna możliwość uzyskania dodatkowej zapłaty za tę sprzedaż nie stanowią o posiadaniu przez wnioskodawcę interesu prawnego, na który wpływ miałby wynik przedmiotowego sprawy. Brak owej konkretności interesu żalącego, brak jego oparcia w konkretnym przepisie prawa, nakazuje zakwalifikować jedynie jako interes faktyczny, który nie daje prawa do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako jego uczestnika.

Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostawał również fakt, iż na rzecz M. W. ustanowiono na działce [...] wieczyste użytkowanie w części (akt notarialny repertorium A nr [...]). Stwierdzić trzeba, iż ww. działka nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonej w decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2009 r., ani też strona żaląca nie wskazała na żadną konkretną normę prawną, która uzasadniałaby z faktu bycia współuczestnikiem wieczystym tej działki na istnienie interesu prawnego strony wnoszącej zażalenie w niniejszym postępowaniu. Zaznaczyć trzeba, iż fakt znajdowania się tej działki w sąsiedztwie działek, na które wydano pozwolenie na budowę, nie uzasadnia samo w sobie jeszcze istnienia takiego interesu. Również ocena strony o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy pozostaje bez znaczenia dla niedopuszczenia strony do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.