Uzasadnienie
W dniu 18 października 2004 r. L. Ł. i Z. Ł. wnieśli skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2004 r. ([...]) o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 4 sierpnia 2004 r. w stosunku do L. Ł. i umorzeniu w tym zakresie postępowania pierwszej instancji oraz o utrzymaniu decyzji w mocy w części dotyczącej nakazania Z. Ł. dokonania rozbiórki zadaszenia wykonanego nad wejściem do budynku mieszkalnego.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 2004 r., pismem z dnia 15 listopada 2004 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł., w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W dniu 26 listopada 2004 r. (data stempla pocztowego) skarżący wnieśli o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Dwoma pismami z dnia 3 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wezwał skarżących do wypełnienia i odesłania w terminie siedmiu dni, załączonych do pism urzędowych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu 9 grudnia 2004 r. W dniu 20 grudnia 2004 r. do Sądu wpłynął, nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 15 grudnia 2004 r., wypełniony przez L. Ł. formularz wniosku PPF, w którym skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ma na utrzymaniu troje dzieci, w tym dwoje uczy się w systemie płatnym (szkoła wieczorowa i studia zaoczne). Według oświadczenia zawartego we wniosku skarżąca osiąga roczny dochód w wysokości 5 137 zł. z prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 753/04, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał częściowe prawo pomocy, zwalniając skarżącą od wpisu od skargi w całości. W dniu 30 grudnia 2004 r. doręczono skarżącej odpis postanowienia.
Pismem z dnia 5 stycznia 2005 r. L. Ł. wniosła sprzeciw, w którego wyniku postanowienie referendarza sądowego straciło moc i wniosek został rozpoznany ponownie.
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 753/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał L. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącą z kosztów wpisu od wniesionej skargi. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 4 lutego 2005 r.
W dniu 11 lutego 2005 r. (data stempla pocztowego) L. Ł. wniosła zażalenie. Skarżąca twierdzi w nim, że wciąż zaciąga długi, na leczenie wydaje około 150 zł. miesięcznie, a jej pełnoletnie dzieci nie mogą znaleźć pracy.
W dniu 25 lutego 2005 r. (data stempla pocztowego) uczestnik postępowania R. D. wniósł odpowiedź na zażalenie, w którym podał, iż skarżący posiadają dwa gospodarstwa rolne, dwa samochody i dwa ciągniki. Ryszard Deryło podniósł także, że córka skarżących J. Ł. od ośmiu miesięcy pracuje za granicą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), od pism wszczynających postępowanie przed sądem w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest skarga, od której powinien być uiszczony stosowny wpis.
Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a.; jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przypadku braku możliwości pokrycia kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu sądowego, strona może ubiegać się o zwolnienie z tego obowiązku w całości lub w części.
Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a.; prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskuje skarżąca, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja, w której przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym dotyczy wnioskujących, którzy nie osiągają żadnych dochodów lub ich dochód jest wyjątkowo niski. Badaniu podlega również sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskujących.
W niniejszej sprawie, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, Sąd przyznał L. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, który w tej sprawie wynosi 500 zł. Wykazane przez skarżącą dochody, nawet biorąc pod uwagę wydatki związane z płatną nauką dzieci nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z analizy sytuacji skarżącej wynika bowiem, że jest ona w stanie poczynić pewne oszczędności. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania przez strony, w przypadku wykazania jakichkolwiek dochodów, strona powinna partycypować w tych kosztach, chociaż w części.
Mając na uwadze, że skarżąca została zwolniona z kosztów wpisu od wniesionej skargi, który pokrywa całość dotychczasowych kosztów postępowania i skarżąca ma możliwość poniesienia kosztów ustanowienia adwokata, którego udział na tym etapie postępowania nie jest niezbędny; Sąd uznał, że zażalenie nie jest zasadne.
Podkreślić należy, że w razie zmiany okoliczności można wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.