Postanowienie NSA z 9 marca 2006 r., II OZ 245/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1366/05 o pozostawieniu wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. wydanego

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 12 kwietnia 2005r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 28 listopada 2005r. wezwał Stowarzyszenie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej.

Ponieważ Stowarzyszenie nie złożyło ww. formularza w wymaganym terminie, zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2005r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Od wskazanego wyżej zarządzenia, skarżące Stowarzyszenie wniosło sprzeciw w uzasadnieniu, którego podniosło, iż jest organizacją pożytku publicznego, a zatem zgodnie z art. art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. Nr 96, poz 873 ze zm.) powinno być z mocy prawa zwolnione od kosztów sądowych.

Sąd wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania powołany przez Stowarzyszenie przepis ustawy, ponieważ stanowi on, że organizacji pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie m. in. od opłat sądowych. Natomiast ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej "ppsa", według przepisów, której toczy się postępowanie w niniejszej sprawie, nie przewiduje dla organizacji pożytku publicznego zwolnienia od kosztów.

Przepis art. 239 ppsa szczegółowo reguluje kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Organizacja pożytku publicznego nie należy do zamkniętego katalogu podmiotów wymienionych w tym przepisie.

Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" wniosło zażalenie, w którym powołało się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005r., sygn. Akt II OZ 825/05. W orzeczeniu tym Sąd uchylając zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdził, że wymaga wyjaśnienia, czy skarżące Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego w związku z tym może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi.

W oparciu o powołane orzeczenie w zażaleniu podniesiono, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie nie wskazuje na stan majątkowy organizacji, jako warunek zwolnienia od kosztów sądowych.

Zdaniem Stowarzyszenia skoro przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują zwolnień organizacji pożytku publicznego od kosztów postępowania to pierwszeństwo powinien mieć przepis art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Ponadto, w zażaleniu powołano się na konwencję z Aarhus normującą dostęp do dochodzenia sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska i likwidowanie barier finansowych w społecznej kontroli nad ochroną środowiska

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw

Stosownie do art. 252§2 ppsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie natomiast z art. 257 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braku strona nie uzupełniła w wymaganym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie urzędowego formularza Stowarzyszenie "[...]" formularza takiego nie złożyło. Wobec tego stosownie do powołanych przepisów skarżone postanowienie nie narusza prawa.

Dodać należy, że strona skarżąca błędnie wywodzi swoje uprawnienie do zwolnienia od koszów sądowych z art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. W myśl bowiem art. 24 ust 1 pkt 5 tej ustawy a nie "art. 24" zwolnienie takie przysługuje organizacjom pożytku publicznego tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienia przewidują. Natomiast przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych.

Przepis art. 239 ppsa, który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych.

W związku z powyższym Stowarzyszenie może ubiegać się w postępowaniu przed sądami administracyjnymi o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów na zasadach ogólnych. Warunkiem zaś przyznania prawa pomocy w przypadku osoby prawnej jest wykazanie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu sytuacji wypełniającej przesłanki określone w art. 246§2 ustawy. Mając zatem na uwadze, że Stowarzyszenie nie złożyło wniosku w wymaganej przepisami formie, zasadne było pozostawienie go bez rozpoznania.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa.