Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 249/13

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1545/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 18 grudnia 2012 r. oddalającego skargę K. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego – 25 stycznia 2013 r.) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia. Jak wskazał skarżący, o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący dowiedział się 21 stycznia 2013 r. – w dniu, w którym zatelefonował do Sądu i otrzymał informację, że jego skarga w dniu 18 grudnia 2012 r. została oddalona. Zestawiając zatem datę 21 stycznia 2013 r. z datą wniesienia wniosku o przywrócenie terminu – 25 stycznia 2013 r., Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Następnie Sąd podkreślił, że stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie skarżący w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniósł, iż po zapoznaniu się z pouczeniem, zawartym w zawiadomieniu o rozprawie, miał prawo sądzić, że Sąd powiadomi go o wyniku sprawy, albowiem z ww. pouczenia nie wynikało, że sposobem na to, aby dowiedzieć się o treści rozstrzygnięcia jest skorzystanie z numerów telefonów podanych przez Sąd w zawiadomieniu i zatelefonowanie do Sądu lub osobiste do niego przybycie, zważywszy na odległość jaka dzieli miejsce zamieszkania skarżącego od siedziby Sądu (380 km).

W ocenie skarżącego, analiza treści pouczenia (pkt 3 w kontekście pkt 1 pouczenia) nie prowadziła do takich wniosków. Zdaniem K.B. z punktu 3 pouczenia wynikało, że Sąd osobie pozbawionej wolności z urzędu sporządza uzasadnienie wyroku, jeżeli skarga została oddalona, wobec czego osoba pozbawiona wolności – w przeciwieństwie do osoby wolności nie pozbawionej – nie musi podejmować żadnych czynności, mających na celu dowiedzenie się o wyniku sprawy, aby nie została pozbawiona prawa do złożenia środka odwoławczego. Tym samym, zdaniem skarżącego, brak informacji w pouczeniu o sposobie dowiedzenia się o wyniku sprawy pozbawił go - z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - konstytucyjnego prawa rozpoznania jego sprawy przez dwie instancje sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku uznał, że powoływanie się przez skarżącego na błędne zrozumienie treści pouczenia, co skutkować miało brakiem złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 16 listopada 2012 r., doręczonym stronie skarżącej w dniu 22 listopada 2012 r., skarżący został poinformowany, że rozprawa odbędzie się 18 grudnia 2012 r. oraz pouczony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Treść pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 16 listopada 2012 r. wskazywała, że:

1. - w pkt 1: "Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy";
2. - w pkt 2: "Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która z powodu pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, Sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręczy odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 140 § 2 p.p.s.a.);
3. - w pkt 3: "W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji.";
4. - w pkt 4: "W razie uwzględnienia skargi Sąd sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron."

W ocenie Sądu pełne zrozumienie treści art. 141 § 2 p.p.s.a. jest możliwe przy przytoczeniu treści art. 140 § 2 p.p.s.a., której w pouczeniu skierowanym do skarżącego nie zabrakło. Tym samym nie można przyjąć, że tak sformułowana treść pouczenia mogła narzucić stronie, działającej bez adwokata lub radcy prawnego, taką niekorzystną interpretację art. 141 § 2 p.p.s.a., jaką przyjął skarżący. Tym samym okoliczność podnoszona przez skarżącego (błędne zrozumienie pouczenia) nie może być przesłanką braku winy strony, gdyż Sąd nie zaniedbał obowiązku stosownego pouczenia. Błędne zrozumienie treści pouczenia, jako przyczyna niedochowania terminu w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia, nie stanowi o braku winy oraz dochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, uprawniającym do przywrócenia terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie K.B. podniósł zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. poprzez nieudzielenie mu przez Sąd potrzebnych do wniesienia środka zaskarżenia wskazówek. Skoro bowiem zrozumienie pouczenia wymagało uprzedniego dokonania interpretacji dwóch znajdujących się w nim przepisów, to nie można mówić, że skarżący otrzymał od Sądu potrzebne wskazówki. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na zażalenie Komendant Główny Policji wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ww. ustawy). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2).

W niniejszej sprawie okolicznością, na którą powołuje się skarżący wnioskując o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest dokonanie błędnej interpretacji pouczenia, którego sposób sformułowania mógł nasuwać wątpliwości co do czynności procesowych przysługujących stronie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można przyjąć, że powołanie się przez skarżącego na błędne zrozumienie treści pouczenia świadczy o uprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Należy bowiem podkreślić, że zawiadomienie o terminie rozprawy (k-43) zawierało prawidłowe pouczenie, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane stronie na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Takie sformułowanie pouczenia pozwala na przyjęcie, że skarżący posiadał wiedzę niezbędną do podejmowania dalszych czynności w sprawie. Nie może się on zatem skutecznie powoływać na brak zrozumienia powyższej treści pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie.

Podzielić zatem należy stanowisko Sądu I instancji, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.