Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi I. K. i A. K. (dalej również jako "skarżący") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "MWINB") z dnia [...] sierpnia 2016 r., w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu, w punkcie pierwszym, odrzucił skargę, zaś w punkcie drugim, zwrócił skarżącym – I. K. i A. K. – kwotę 500 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał na art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) mówiący, iż skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie został, w ocenie Sądu zachowany, gdyż skarga została nadana bezpośrednio do Sądu, a zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Sąd wskazał, że zgodnie z aktami termin do skutecznego wniesienia skargi od decyzji MWINB w niniejszej sprawie upływał [...] września 2016 r. Pełnomocnik skarżących złożył skargę bezpośrednio do Sądu w dniu [...] września 2016 r. (pieczęć nadawczej placówki pocztowej na kopercie). Jak wspomniał Sąd I instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym wykształciła się praktyka, iż skarga wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego może być zakwalifikowana jako wniesiona w terminie o ile zostanie ona przekazana przez sąd do organu z zachowaniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego dla strony wnoszącej skargę. W zaistniałej sprawie termin ten nie został zachowany, gdyż skarga została przekazana MWINB w dniu [...] września 2016 r., a więc już po upływie terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli I. K. i A. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. zarzucono naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie oraz naruszenie art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi bezpośrednio do sądu nie stanowi skutecznego wniesienia w wymaganym przepisami p.p.s.a. terminie. Pełnomocnik podniósł, że pracownik kancelarii błędnie skierował korespondencję do Sądu zamiast do organu ale nie można, w ocenie pełnomocnika, wyciągać z tej sytuacji niekorzystnych skutków dla skarżących. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2016 r. poz. 1822 t.j., dalej również k.p.c.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), mówiące o konsekwencjach wniesienia pisma do organu niewłaściwego, pełnomocnik skarżących podniósł, że w postępowaniu cywilnym termin byłby zachowany w przypadku omyłkowego wniesienia pisma bezpośrednio do organu II instancji. W związku z powyższym pełnomocnik podkreślił, iż niezrozumiałe jest czemu bardziej rygorystyczne przepisy dotyczą postępowania przed sądem administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Konsekwencją uchybienia terminu do wniesienia skargi jest jej odrzucenie – art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, ustawodawca wiąże z doręczeniem rozstrzygnięć doniosłe skutki procesowe, bowiem od daty doręczenia liczyć należy terminy do dokonania określonych, przewidzianych prawem czynności, w tym do wystąpienia z odwołaniem, zażaleniem czy skargą do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z wniesieniem skargi po terminie Sąd I instancji zasadnie odrzucił ją na mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a
Po pierwsze, nietrafny jest zarzut naruszenia art. 53 § 1 i art. 54 § 1, gdyż przepisy w nich zawarte są klarowne i nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Termin do skutecznego dokonania tej czynności wynosi 30 dni liczone od daty doręczenia stronie aktu administracyjnego stanowiącego przedmiot skargi. Przepisy dotyczące procedury wnoszenia pism zawarte w innych ustawach nie mają znaczenia dla oceny sytuacji w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy ona postępowania przed sądami administracyjnymi, które reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Rolą Naczelnego Sadu Administracyjnego nie jest ocenianie trafności założeń ustawodawcy, a jedynie badanie zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń. W niniejszej sprawie braku zgodności zaskarżonego orzeczenia z wskazanymi powyżej przepisami Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega.
Po drugie, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienia NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 525/11, 26 listopada 2007 r. sygn. akt I FZ 509/07, 18 października 2007 r. sygn. akt I FZ 421/07). Tym samym uznać należy, że zaniedbań pełnomocnika, jak również zaniedbań pracowników jego kancelarii nie można traktować jako skuteczny argument usprawiedliwiający niedopełnienie przed sądem określonej czynności. W niniejszej sprawie błąd powstały podczas wysyłki skargi polega na oczywistej omyłce, która nastąpiła wskutek umieszczenia niewłaściwego adresu na kopercie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że nieprawidłowe zaadresowanie koperty przez pracownika pełnomocnika i w konsekwencji przesłanie skargi bezpośrednio do sądu, a nie do organu, świadczy o niedołożeniu należytej staranności i stanowi błąd, za który pełnomocnik, i tym samym strona, ponosi winę.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.