Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1076/15, oddalił skargę T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2015 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej – doradca podatkowy D. A. – wniosła sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1076/15, odrzucił skargę kasacyjną T. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2016 r.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej – doradca podatkowy D. A. – wniosła sporządzone przez siebie zażalenie, zaznaczając jednocześnie, że wniesione zażalenie ma charakter asekuracyjny, na wypadek niezłożenia zażalenia przez organy Prokuratury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 10 października 2017 r. na podstawie 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") odrzucił zażalenie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie zażalenie nie spełnia wymogu tzw. "przymusu adwokacko-radcowskiego" określonego w art. 194 § 4 p.p.s.a., bowiem nie zostało ono sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem albo radcą prawnym. Z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, w sprawie nie ma znaczenia fakt, że zażalenie zostało sporządzone przez pełnomocnika skarżącej, będącego doradcą podatkowym, gdyż zgodnie z art. 175 § 3 pkt 1 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a. doradca podatkowy może sporządzić zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej tylko i wyłącznie w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Skoro zatem przedmiotem niniejszej sprawy była decyzja ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji, to znaczy, że wniesienie zażalenia na powołane na wstępie postanowienie obwarowane było bezwzględnym przymusem adwokacko-radcowskim. Niezachowanie tego wymogu, czyni zażalenie niedopuszczalnym.
Pełnomocnik T. A. pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 10 października 2017 r. zarzucając mu naruszenie:
- art. 195 § 2 p.p.s.a. poprzez jego nadinterpretację, iż sąd I instancji w przypadku braku podstaw do uwzględnienia zażalenia odrzucił zażalenie wniesione przez skarżącą zażalenie na postanowienie z dnia 23 sierpnia 2016 r. zamiast przedstawienia akt sprawy wraz z zażaleniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu;
- art. 183 § 1 w zw. z art. 195 § 2 i art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie wyroku sądu I instancji wydanego w dniu 4 sierpnia 2016 r. oraz zniesienie postępowania przed tym sądem z uwagi na zaistnienie nieważności postępowania na skutek pozbawienia skarżącej możliwości obrony jej praw podczas przebywania skarżącej na leczeniu sanatoryjnym w ramach preferencji rentowej ZU, gdzie w takim przypadku zgłoszenie się na leczenie jest obligatoryjne;
- art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 3 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania po dacie wydania wyroku w dniu 4 sierpnia 2016 r. zamiast uchylenia wyroku i otwarcia zamkniętej rozprawy na nowo;
- art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania po pół roku od daty wydania wyroku I zawieszenie postępowania gdy “zgon nastąpił w dniu 6 listopada 2016 roku po wydaniu wyroku, a ponadto zmarła D. G. nie była uczestnikiem postępowania sądowego";
- art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wydanie w dniu 24 kwietnia 2017 r. postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania z udziałem W. G. jako następcy prawnego D. G. (osoby w dacie wniesienia skargi już nie były właścicielami nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia. W punkcie 5 tego pouczenia wskazano, że "zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego". Pomimo skierowanego do pełnomocnika skarżącej prawidłowego pouczenia o tym warunku, zażalenie wniesione przez pełnomocnika skarżącej (doradcę podatkowego) nie czyni zadość wymogowi przymusu adwokacko-radcowskiego. Ustawodawca wprowadzając w cytowanym przepisie wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika, kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą.
Dodatkowo należy podkreślić, że zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 794 ze zm.), doradca podatkowy może występować w charakterze pełnomocnika, w zakresie sądowej kontroli decyzji postanowień i innych aktów administracyjnych, w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami pełnomocnikiem podatnika, płatnika, inkasenta oraz osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatkowe oraz następców prawnych podatników, płatników lub inkasentów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.).
Doradca podatkowy nie jest zatem uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innych sprawach niż dotyczące bezpośrednio obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami.
Z akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnik skarżącej legitymował się uprawnieniami zawodowymi umożliwiającymi samodzielne sporządzenie sformalizowanego środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna lub zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Niedopełnienie warunku wynikającego z art. 194 § 4 p.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu. Sporządzenie zażalenia przez stronę nieuprawnioną stanowi zatem nieusuwalną wadliwość tego zażalenia.
Dodatkowo należy podkreślić, że zarzuty zażalenia dotyczące zawieszenia postępowania nie mogą odnieść skutku ponieważ, w przedmiotowej sprawie rozpoznawane jest zażalenie na odrzucenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Natomiast postanowienie o zawieszeniu postępowania podlegało odrębnemu zaskarżeniu, o czym strona została pouczona w piśmie z dnia 17 lutego 2017 r.
Również pozostałe zarzuty i wnioski zawarte w zażaleniu wykraczają poza zakres rozpoznawanego środka zaskarżenia. W nawiązaniu do treści zażalenia i pism stanowiących jego uzupełnienie wskazać trzeba, że procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje "ponownego rozpoznania" sprawy z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny, a kontrola instancyjna może być dokonana gdy skutecznie zostanie złożony środek zaskarżenia. W rezultacie zażalenia złożonego na postanowienie z 10 października 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny mógł zbadać zgodność z prawem tylko tego postanowienia. Sąd Wojewódzki z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu prawidłowo orzekł o odrzuceniu zażalenia sporządzonego przez osobę bez wymaganych prawem kwalifikacji.
Mają powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.