Postanowienie NSA z 29 stycznia 2008 r., II OZ 25/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M., G. K., J. C., H. C., K. K. i J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2104/07 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi J. M., G. K., J. C., H. C., K. K. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2104/07 odmówił J. M., G. K., J. C., H. C., K. K. i J. G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I-instancji wskazał, iż skarżący nie przedstawili żadnych faktów, które uprawdopodobniłyby okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż skarżący zostali pouczeni o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu, a więc ich pomyłka w obliczaniu terminu nie może być podstawą przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż z orzecznictwa Sądu Najwyższego powoływanego w zaskarżonym postanowieniu wynika, że dopuszcza się możliwość przywrócenia terminu także w przypadku, gdy jego uchybienie spowodowane było lekkim niedbalstwem strony. Ponadto powołując się na art. 86 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący podkreślili, iż skoro uchybienie terminowi powoduje dla nich ujemne skutki procesowe, to tym samym dopuszczalne jest jego przywrócenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.), stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej w postępowaniu procesowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Odwołanie się do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym we właściwym czasie. Istnienia takich obiektywnych przeszkód w terminowym dokonaniu czynności procesowych skarżący nie wykazali. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, nagłą - obłożną chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że do pełnienia obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. E. Iserzon, J. Staraniek., Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1980, s. 136).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie przyjął Sąd I-instancji, iż w szczególności podstawy takiej nie może stanowić błąd w sposobie liczenia terminu do wniesienia skargi. Należy podkreślić, że zachowania skarżących polegającego na tym, iż wobec trudności w zrozumieniu pouczenia zaniechali skorzystania z profesjonalnej porady prawnej, nie tylko nie można uznać za potwierdzenie braku winy w uchybieniu terminu, ale jak to słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny należy je traktować jako zawinione, ponieważ świadczy o niedochowaniu należytej staranności, jaka jest wymagana od stron przy dokonywaniu czynności procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w zażaleniu należy dodać, iż skarżący nietrafnie odczytali sens uzasadnienia Sądu I-instancji, w tym także tez wywodzonych z orzecznictwa Sądu Najwyższego. W szczególności skarżący błędnie przyjęli, iż możliwość przywrócenia terminu dotyczy przypadku, w którym jego uchybienie spowodowane było lekkim niedbalstwem strony. Z jednolitego orzecznictwa (zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego) wynika bowiem, iż przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, ponieważ w takiej sytuacji musimy przyjąć, że uchybienie nastąpiło z winy strony (por. m.in. postanowienie SN z dnia 23 listopada 2005 r., II CZ 103/05, LEX nr 188555; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96; LEX nr 33415, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, LEX nr 40381). Ponadto skarżący błędnie odczytują brzmienie art. 86 § 2 p.p.s.a. Należy bowiem podkreślić, iż w świetle art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. pojawianie się ujemnych skutków procesowych dla strony jest tylko jednym z kilku określonych w przepisach p.p.s.a. warunków koniecznych dla przywrócenia terminu, które dodatkowo muszą wystąpić łącznie. Nieprawidłowy jest zatem pogląd skarżących, wedle którego już samo zaistnienie ujemnych skutków uchybienia terminowi wystarcza dla jego przywrócenia.

Ze wskazanych powodów nie można było uznać, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będące przedmiotem zażalenia uchybia prawu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w sentencji.