Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 955/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Szczecinie odrzucił skargę Polskiego Związku Ogrodów Działkowych [...] w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wody podziemnej.
Zarządzeniem WSA w Szczecinie z dnia 10 października 2019 r., pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, braku formalnego skargi, poprzez:
- złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi,
- nadesłanie aktualnego odpisu z KRS oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 190 zł, z pouczeniem, że nieusunięcie ww. braków spowoduje odrzucenie skargi.
Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, została doręczona w dniu 21 października 2019 r. (k. 31 akt sądowych).
W terminie pełnomocnik strony skarżącej przedłożył pełnomocnictwo oraz odpis z KRS i usunął ww. brak formalny skargi, jednakże nie uiścił wpisu od skargi.
Z notatki urzędowej sporządzonej w dniu 27 listopada 2019 r. wynika ponadto, że w dokumentach księgowych opłat sądowych WSA w Szczecinie nie stwierdzono wpłaty wpisu sądowego do przedmiotowej sprawy (k. 32 akt sądowych).
W następstwie tych ustaleń sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie w dniu 4 listopada 2019 r., co uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji skargę odrzucił.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Polski Związek Działkowców [...] w [...] Okręg w [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie.
Nadto z ostrożności procesowej strona skarżąca wnosi o przeprowadzenie dowodu z:
- oryginału wezwania z dnia 17 października 2019 r. wraz z kopertą,
- przesłuchanie w charakterze świadka pracownika sekretariatu – A. D. – na okoliczność przyjmowania przesyłki zawierającej przedmiotowe pismo w dniu 21 października 2019 r. – adres do doręczeń ul. [...],[...] S. Ponadto wnosi o:
- zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia podnosi się, że pełnomocnik stowarzyszenia nie otrzymał odpisu zarządzenia z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 21 października 2019 r., w tym dniu wpłynęło z WSA w Szczecinie tylko jedno pismo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - Ppsa), skarga, jako pismo procesowe w rozumieniu art. 45 Ppsa, powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, w tym w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie (art. 46 § 2 pkt 1 lit. c Ppsa), powinno zawierać numer w KRS strony wnoszącej pismo, niebędącą osobą fizyczną, a także pełnomocnictwo lub jego uwierzytelniony odpis do działania w imieniu strony skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 49 § 1 Ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje skutek w postaci odrzucenia skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła (art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa).
W odpowiedzi na wezwanie sądu pełnomocnik strony nadesłał pełnomocnictwo wraz z odpisem z KRS oraz statut, nie uiścił natomiast wpisu od skargi w kwocie 190 zł.
Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 Ppsa, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Termin do uiszczenia wpisu wynosi siedem dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 Ppsa). Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd na mocy art. 220 § 3 Ppsa.
Zgodnie z treścią art. 67 § 2 Ppsa pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej i jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk upoważnionego do odbioru pism pracownika. Zatem odbiór korespondencji przez jeden ze ww. podmiotów rodzi skutek doręczenia. Przy czym pisma dla przedsiębiorców wpisanych do rejestru sądowego doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń (§ 3 art. 67). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że upoważnienie pracownika osoby prawnej do odbioru korespondencji sądowej adresowanej do tej osoby może być udzielone również w sposób dorozumiany (por. postanowienie SN z 5 sierpnia 1999 r., II CKN 509/99, OSNC 2000, nr 2, poz. 42; postanowienie NSA z 9 lipca 2009 r., II FSK 1456/08, LEX nr 552655). Upoważnienie do odbioru pism sądowych jest bowiem czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak na przykład wcześniejsze lub późniejsze wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych wypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę, zakres czynności pracownika, który odebrał korespondencję. Przykładowo, jeżeli pracownik osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej zobowiązał się do odbioru przesyłki, umieszczając przy tym na dowodzie doręczenia odcisk pieczątki danego podmiotu wraz ze swoim podpisem, to z takiego działania również można domniemywać, że jest uprawniony do odbioru korespondencji (tak: B. Dauter w Komentarzu do art. 67 Ppsa zamieszczonym w zbiorze LEX).
Analizując niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w aktach sądowych niniejszej sprawy znajduje się wezwanie do wykonania zarządzenia WSA w Szczecinie z dnia 10 października 2019 r. o uiszczenie wpisu sądowego (k. 15 akt sądowych). Ponadto ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k.
- wynika, że do pełnomocnika strony skarżącej zostały wysłane: "wezwanie zbiorcze" i "wez. do uiszczenia wpisu". Przesyłka, zawierająca ww. dokumenty, została skutecznie doręczona w dniu 21 października 2019 r. pracownikowi Polskiego Związku Działkowców Okręg w [...] – p. A. D., która umieściła przy tym na dowodzie doręczenia odcisk pieczątki tegoż stowarzyszenia wraz ze swoim podpisem.
Wskazać należy, że pełnomocnik strony skarżącej kwestionuje doręczenie jednego z dwóch wysłanych mu przez sąd wojewódzki dokumentów, tj. wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, twierdząc, że otrzymał jedynie wezwanie do usunięcia braku formalnego. Osoba odbierająca przesyłkę, kwitując odbiór, potwierdza tym samym fakt doręczenia przesyłki o określonej zawartości. Powinna zatem zweryfikować, czy jej faktyczna zawartość odpowiada informacji podanej na zwrotnym poświadczeniu odbioru. To ono jest bowiem dokumentem potwierdzającym, kto i kiedy otrzymał określone pisma. Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało w niniejszej sprawie przekazane nadawcy bez jakiejkolwiek adnotacji odnoszącej się do zawartości koperty. Bezzasadne jest zatem twierdzenie skarżącego, kwestionujące że w korespondencji tej brak było wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Tym samym, sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że wezwanie zostało skutecznie doręczone 21 października 2019 r. i mimo upływu terminu strona skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. Okoliczności te uzasadniały odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 Ppsa.
Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów z dokumentu oraz o przesłuchanie świadka należy stwierdzić, że zgodnie z art. 106 § 3 Ppsa przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki:
- jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości;
- nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, zaś przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym z zeznań świadków nie jest możliwe (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., II GSK 2302/11, LEX nr 1151704; czy też wyrok NSA z dnia 25 lutego 2000 r., I SA 428/99, LEX nr 55767). Z regulacji art. 106 § 3 Ppsa wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżaną decyzją.
Z przyczyn wymienionych wyżej WSA w Szczecinie dokonał doręczenia pism wzywających do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi na wskazany adres w sposób prawidłowy i skuteczny.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
W komparycji zaskarżonego postanowienia na skutek oczywistej omyłki pisarskiej podano, że skargę złożył "Polski Związek Ogrodów Działkowych [...] w [...]". W oparciu o art. 156 § 1 i 3 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu sprostował tę omyłkę w ten sposób, że prawidłowa nazwa skarżącego stowarzyszenia to - Polski Związek Działkowców [...] w [...] Okręg w [...]. Sąd Naczelny zwraca w tym miejscu uwagę na to, że pełnomocnictwo w niniejszej sprawie udzielone zostało r. pr. M. T. przez Polski Związek Działkowców [...] w [...] Okręg w [...] (k. 21 akt sądowych), natomiast zgodnie z § 111 ust. 2 Statutu Polskiego Związku Działkowców "Okręgowy zarząd może przejąć prowadzenie spraw i postępowań sądowych, administracyjnych i podatkowych prowadzonych przez zarząd ROD" (tj. rodzinny ogród działkowy prowadzony przez Polski Związek Działkowców).