Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 250/22

Uzasadnienie

Uzasadnienie.

Pismem z dnia 22 marca 2021 r. M. J. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] dotyczącej ustalenia lokalizacji dla inwestycji: budowa drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę A2 (Południowa Obwodnica Warszawy) – odcinek węzeł "Konotopa" (bez węzła) – węzeł "Opacz" (z węzłem) – wraz z przebudową infrastruktury technicznej, w części dotyczącej działki nr 20/2, z obrębu 2-11-09 Dzielnica Ursus m.st. Warszawy.

Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 26 kwietnia 2021 r. skarżący M. J. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz pouczony o warunkach wnoszenia pism oraz doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W pouczeniu, w ust. 12 znalazła się jednoznaczna uwaga, że "wniesienie pisma do sądu w formie dokumentu elektronicznego jest równoznaczne z żądaniem doręczania korespondencji z sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej".

Pismem z dnia 30 lipca 2021 r. skarżący M. J. został zawiadomiony o terminie rozprawy.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2021 r. skarżący M. J. zwrócił się z zapytaniem do tut. Sądu o kwestie techniczne związane z rozprawą, uczynił to za pośrednictwem platformy ePUAP. Pismo złożył sam skarżący M. J., gdyż jego dane jednoznacznie identyfikował właśnie PESEL w danych nadawcy, a także PESEL zapisany w pieczęci profilu zaufanego. Od tego momentu wszystkie pisma skierowane do skarżącego M. J. były mu wysyłane w formie elektronicznej.

Wyrokiem z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 770/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. J. Pismem z dnia 29 września 2021 r. skarżący M. J. wniósł o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem z dnia 24 września 2021 r.

Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem tutejszego Sądu, w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, a także o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy został wysłany do skarżącego w formie dokumentu elektronicznego, którego nie odebrał i zgodnie z art. 74a § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") Sąd, po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia przesłał powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania w/w odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.

Następnie z uwagi na to, iż skarżący dalej nie odebrał w/w odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem na podstawie art. 74a § 8 p.p.s.a. uznano doręczenie za dokonane w dniu 10 listopada 2021 r., tj. po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

W dniu 3 stycznia 2022 r. stwierdzono prawomocność wyroku, a akta administracyjne zarządzono wysłać zwrotnie do organu administracji publicznej.

Pismem z dnia 16 lutego skarżący M. J. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adw. D. J. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 770/21.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną.

Sąd stwierdził, że termin na wniesienie skargi, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a. nie został dochowany.

Z akt rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że zgodnie z art. 74a § 8 P.p.s.a. uznano odpis wyroku wraz z uzasadnieniem za doręczony w dniu 10 listopada 2021 r., tj. po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia, zatem termin do złożenia skargi kasacyjnej upływał wraz z dniem 10 grudnia 2021 r. Tymczasem skarga kasacyjna została złożona przez pełnomocnika skarżącego dopiero w dniu 18 lutego 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd podkreślił, iż wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skarżący M. J. został pouczony o warunkach wnoszenia pism oraz doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W pouczeniu, w ust. 12 znalazła się jednoznaczna uwaga, że "wniesienie pisma do sądu w formie dokumentu elektronicznego jest równoznaczne z żądaniem doręczania korespondencji z sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej".

Z tego względu po wniesieniu pisma z dnia 12 sierpnia 2021 r. w formie elektronicznej i jednocześnie niezłożenia przez skarżącego M. J. oświadczenia o rezygnacji z doręczenia mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, Sąd zgodnie z przepisami P.p.s.a. doręczał wszelkie pisma w sprawie w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie z art. 74a § 9 w przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone sąd umożliwił skarżącemu dostęp do treści pisma w formie dokumentu elektronicznego w systemie teleinformatycznym sądu przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz do informacji o dacie uznania pisma za doręczone i datach wysłania zawiadomień o których mowa w § 3 i 6, w związku z czym prawdopodobnie skarżący M. J. uznał, iż odpis w/w wyroku wraz z uzasadnieniem został mu doręczony dopiero w dniu 21 stycznia 2022 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

1. - art. 178 w zw. z art. 142 § 2 P.p.s.a., polegające na jego pominięciu, podczas gdy przepis ten nakazuje doręczyć odpis wyroku wraz z uzasadnieniem stronie, która złożyła w tym zakresie wniosek. W niniejszej sprawie strona skarżąca pismem z dnia 29 września 2021 r. wniosła o sporządzenie i doręczenie jej na adres zamieszkania tj. M. J. ul. P. [...]. 02-495 Warszawa, odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniosek ten został przez Sąd pominięty.
2. - art. 178 w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a., polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że skarga kasacyjna została złożona po upływie terminu do jej złożenia, a w konsekwencji na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zachodzą podstawy do jej odrzucenia na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Materię doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej reguluje art. 74a P.p.s.a., który w § 1 przewiduje, że doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków:

1. 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo;
2. 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny;
3. 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny.

Zgodnie z treścią art. 74a § 2 Pp.s.a., jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego.

Wskazać trzeba, że w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 29 kwietnia 2021 r. (k. 26-17) do uzupełnienia braków formalnych skarżący M. J. został pouczony o warunkach wnoszenia pism oraz doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W pouczeniu, w ust. 12 znalazła się jednoznaczna uwaga, że "wniesienie pisma do sądu w formie dokumentu elektronicznego jest równoznaczne z żądaniem doręczania korespondencji z sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej". Natomiast w ust. 16 zawarto pouczenie, że "strona może w każdej chwili zrezygnować z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W takiej sytuacji sąd doręcza pismo stronie w sposób tradycyjny. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej może być złożone jedynie w formie dokumentu elektronicznego (art. 74a § 2 P.p.s.a.).

W dniu 12 sierpnia 2021 r. skarżący M. J. zwrócił się z zapytaniem do Sądu pierwszej instancji o kwestie techniczne związane z rozprawą, uczynił to za pośrednictwem platformy ePUAP. Od tego momentu wszystkie pisma kierowane do skarżącego, Sąd wysyłał w formie elektronicznej, stosownie do treści art. 74a § 1 P.p.s.a.

Jak już wyżej wskazano, nawet po wcześniejszym spełnieniu przesłanek doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej strona może zrezygnować z tej formy doręczania. W takim przypadku sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie nieelektronicznej. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Złożenie oświadczenia o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie papierowej należy uznać za nieskuteczne (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 74 a)

W niniejszej sprawie skarżący nie złożył takiego oświadczenia. Natomiast złożenie przez skarżącego w dniu 29 września 2021 r. wniosku o pisemne sporządzenie wyroku za pośrednictwem poczty nie może być uznane za rezygnację doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Ponadto wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, Sąd nie pominął wniosku skarżącego sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem na adres zamieszkania skarżącego, bowiem wniosek ten nie zawierał takiego żądania. W treści wniosku skarżący zwrócił się o "pisemne uzasadnienie wyroku". W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo w dniu 29 października 2021 r. wysłał do skarżącego odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w formie dokumentu elektronicznego, którego skarżący nie odebrał i zgodnie z art. 74a § 6 P.p.s.a. Sąd, po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia w dniu 4 listopada 2021 r. przesłał powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania w/w odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia k. 83 akt.

Wobec braku odbioru przez skarżącego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sąd na podstawie art. 74a § 8 P.p.s.a. uznał doręczenie za dokonane w dniu 10 listopada 2021 r., tj. po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

Stosownie do treści art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W przedmiotowej sprawie termin na wniesienie skargi kasacyjnej upłynął w dniu 10 grudnia 2021 r., zatem wniesienie kasacyjnej w dniu 16 lutego 2022 r., obligowało Sąd pierwszej instancji do zastosowania art. 178 P.p.s.a. i jej odrzucenia.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.