Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem zawartym w pkt 2 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1857/15, zasądził od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego Wójta Gminy S. kwotę 6338 (sześć tysięcy trzysta trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że, orzekając o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), wziął pod uwagę treść art. 200 w zw. art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wobec tego zasądzono koszty postępowania sądowego, na które składał się uiszczony wpis stosunkowy od skargi (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w kwocie 1425 zł oraz koszty zastępstwa procesowego adwokata (§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) – w kwocie 2400 zł. Ponadto koszty postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym związane z postępowaniem tyczącym skargi kasacyjnej wniesionej na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi – wpis stosunkowy od skargi kasacyjnej (§ 3 ww. rozporządzenia z 2003 r.) – w kwocie 713 zł oraz koszty zastępstwa procesowego (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia z 2002 r.) – w kwocie 1800 zł; co łącznie dało kwotę 6338 zł.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł Minister Infrastruktury i Budownictwa (poprzednia nazwa: Minister Infrastruktury i Rozwoju), w części ponad kwotę 3825 zł. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 200 p.p.s.a. przez przyjęcie, że do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należy zaliczyć koszty związane z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę, która to skarga została uwzględniona. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do bezpodstawnego zasądzenia od organu na rzecz skarżącego również tych kosztów, do których powstania nie przyczynił się swoim działaniem organ administracyjny, ale wyniknęły one z nieprawidłowości w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się m.in. jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, koszty sądowe. Zwrot tych kosztów następuje w sytuacji zaistnienia dyspozycji określonej w art. 200 p.p.s.a., który stanowi wyjątek od ogólnej zasady zawartej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem zwrot kosztów postępowania przez sąd I instancji następuje tylko w ściśle określonej sytuacji, tj. w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Nie oznacza to, że w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd I instancji, ale w sytuacji gdy uprzednio Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, nie należy się stronie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związanego z wydanym przez sąd I instancji postanowienia kończącego postępowanie. Po pierwsze, w sytuacji uwzględnienia skargi przez sąd I instancji niewątpliwie są to koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Po drugie, zgodnie z zasadą prawną wyrażoną w uchwale NSA o sygn. akt I OPS 4/07, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Jednak przyjęte w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozwiązanie nie niweczy prawa strony skarżącej do otrzymania zwrotu kosztów postępowania. We wskazanej powyżej uchwale NSA dodatkowo wyjaśnił, że uwzględnienie skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie oznacza jeszcze, że stroną "przegrywającą" jest organ administracyjny.
Jeżeli w następstwie takiego orzeczenia NSA, sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględni skargę, to nie ma przeszkód, aby na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co trafnie zauważył NSA w postanowieniu z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05 (por. także R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 754 i 762; oraz B. Dauter, B Gruszczyński i inni: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s 606).
Powyższe oznacza, że w okolicznościach niniejszej sprawy w związku z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. dodatkowo ponad kwotę 3825 złotych zwrotowi podlegały koszty postępowania kasacyjnego związane z zaskarżeniem postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Sąd I instancji właśnie i te koszty uwzględnił w zaskarżonym postanowieniu o zasądzeniu zwrotu kosztów. Na te dodatkowe koszty postępowania składają się koszty sądowe (wpis sądowy od skargi kasacyjnej) w kwocie 713 zł (kwota ta znajduje swoje umocowanie w § 3 ww. rozporządzenia z 2003 r.) oraz koszty sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej określone w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia z 2002 r., tj. 75% kosztów wynikających z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 5 ww. rozporządzenia z 2002 r., w kwocie 1800 zł.
Z tych względów zasadnym było zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego Wójta Gminy S. kwoty 6338 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów postępowania kasacyjnego od postanowienia o odrzuceniu skargi.
Na marginesie wskazania wymaga, że w głównej mierze wysokość zasądzonej kwoty kosztów sądowych jest zdeterminowania wartością przedmiotu zaskarżenia, tj. wysokością wymierzonej przez organ kary pieniężnej w wysokości 28000 zł. W przypadku takiego przedmiotu zaskarżenia przepisy obowiązującego prawa wysokość kosztów sądowych wiążą z określonymi kwotami stosunkowymi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.