Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 981/17. Wyrokiem tym Sąd uwzględnił na podstawie art. 151a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprzeciw wniesiony przez Stowarzyszenie [...] w P. i uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (decyzja tzw. kasatoryjna).
Sąd, powołując się na treść art. 151a § 3 p.p.s.a., wskazał, że od wyroków wydanych na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie. W związku z powyższym Sąd wskazał, że złożona skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. Co prawda, organ został błędnie pouczony o skardze kasacyjnej od ww. wyroku; jednak błędne pouczenie organu nie tworzy prawa strony do wniesienia środka odwoławczego nieprzewidzianego przez ustawę.
Zażalenie na ww. postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 178, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 173 § 1 p.p.s.a.
W odpowiedzi na zażalenie Stowarzyszenie [...] w P. wniosło o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stronie wnoszącej zażalenie umknęło, że od dnia 1 czerwca 2017 r. obowiązuje art. 151a § 3 p.p.s.a. (patrz: art. 9 pkt 11 w związku z art. 17 ust. 1 i art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 935). Zgodnie z jego treścią od wyroku, o którym mowa w § 1, nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie. W okolicznościach tej sprawy skarga kasacyjna została wniesiona właśnie od wyroku wydanego na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., czyli wyroku uwzględniającego sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Na uwagę zasługuje, że art. 151a § 3 p.p.s.a. stanowi względem art. 173 § 1 p.p.s.a. normę o charakterze ogólnym, ponieważ w swojej ogólności dotyczy wszelkich środków zaskarżenia, a nie tylko skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 173 § 1 p.p.s.a. W tych warunkach Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 p.p.s.a., stwierdzając, że nie jest dopuszczalna skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 981/17, który zapadł właśnie na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.
Odnośnie zaś zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji RP nie można doszukać się naruszenia prawa we wskazywanym w zażaleniu zakresie. Co prawda, artykuły 77 ust. 2 i 176 ust. 1 Konstytucji dotyczą zasady dwuinstancyjności postępowania (stanowią o konstytucyjnej gwarancji praw procesowych); jednak Konstytucja w art. 78 dopuszcza możliwość odstąpienia od tej zasady na zasadzie wyjątku. Za taki wyjątek należy uznać normę prawną jaka wynika z art. 151a § 3 p.p.s.a. Celem tej normy jest realizacja zasady szybkości postępowania, która ma swoje źródło w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Poza tym art. 151a § 3 p.p.s.a. dotyczy decyzji kasatoryjnej, która nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej, lecz dotyczy stwierdzenia wad w zakresie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Trudno zatem w tym zakresie stwierdzić, że art. 151a § 3 p.p.s.a. w sposób nieproporcjonalny i nie na zasadzie wyjątku ingeruje w zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego.
Niezależnie bowiem od tego, i tak merytoryczny wynik postępowania administracyjnego zawarty w przyszłej ostatecznej decyzji administracyjnej zostanie poddany kontroli sądowoadministracyjnej w ramach dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego jakie, co do zasady, przewiduje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.
W odniesieniu do wniosku strony skarżącej – Stowarzyszenia, zawartego w odpowiedzi na zażalenie, o zasądzenie kosztów postępowania należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ w okolicznościach tej sprawy na obecnym etapie postępowania nie znajduje zastosowania reguła wynikająca z art. 209 p.p.s.a.