Postanowienie NSA z 14 kwietnia 2015 r., II OZ 252/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1174/14 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania

Sprawa

w sprawie ze skargi R.B. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Miron przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1174/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie pozostawił wniosek R.B. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego z [...] lipca 2014 r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 9 października 2014 r. Sąd wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF, wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni licząc o dnia jego doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. Wezwanie zostało wysłane skarżącemu listem poleconym na podany przez niego adres: skrytka pocztowa [...], Wrocław [...], 51-121 Wrocław. Ponieważ przesyłka zawierająca wezwanie nie została odebrana przez skarżącego, dlatego została ona awizowana w dniu 13 października 2014 r., a zawiadomienie o tym zostało złożone we wskazanej przez skarżącego skrytce pocztowej. Mimo ponownego awizowania przesyłki w dniu 21 października 2014 r., nie została ona także podjęta w terminie 14 dniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia, co wywołało zastępczy skutek doręczenia z upływem ostatniego dnia tego okresu tj. 27 października 2014 r. W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z 13 listopada 2014 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od tego zarządzenia skarżący złożył sprzeciw, podnosząc, że nie otrzymał wezwania Sądu z 9 października 2014 r. do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Nadto wniósł o przyznanie obrońcy z urzędu i zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na swoją sytuację finansową. Pismami z 12 stycznia oraz 30 stycznia 2015 r. Sąd zwracał się do Urzędu Pocztowego Wrocław [...], ul. O., 51-121 Wrocław, wskazując, że w dniu 9 października 2014 r. Sąd skierował do R.B. przesyłkę zawierającą list polecony za potwierdzeniem odbioru na adres: skrytka pocztowa [...], Wrocław [...], 51-121 Wrocław. Sąd zwracał się do Urzędu Pocztowego o wyjaśnienie, czy w podanej przez R.B. skrytce pocztowej - pozostawiono zawiadomienie dla adresata o nadejściu ww. przesyłki z Sądu (tj. wezwania z 9 października 2014 r. do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF) i możliwości jego odbioru w placówce pocztowej.

W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Pocztowego w dniu 4 lutego 2015 r. nadał w Urzędzie Pocztowym - pismo Sądu z 30 stycznia 2015 r., na którym z drugiej strony tego wezwania poinformował, że przesyłkę zawierającą ww. wezwanie Sądu z 9 października 2014 r. awizowano 13 października 2014 r., powtórnie awizowano 21 października 2014 r., zwrot nie podjęto w terminie 29 października 2014 r. Nadto poinformowano, że każdorazowo doręczane są zawiadomienia o awizowaniu przesyłek, jak również zawiadomienia powtórne za pośrednictwem skrytki pocztowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydając zaskarżone postanowienie przywołał treść art. 252 § 2, art. 257 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej, jako "p.p.s.a.") wyjaśnił iż zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Sąd I instancji zaznaczył, iż R.B. w skardze podał jako adres do korespondencji numer skrytki pocztowej. Dopuszczalność tak sprecyzowanego adresu nie budziła wątpliwości Sądu I instancji, skoro strona wnosząca podanie jest dysponentem treści pisma, to nie można jej odmówić prawa do tak określonego adresu (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. I OSK 2540/12). Sąd I instancji zaznaczył, iż przesyłka zawierająca wezwanie Sądu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF (wezwanie z 9 października 2014 r.) była dwukrotnie awizowania, a zawiadomienie o tym zostało złożone we wskazanej przez skarżącego skrytce pocztowej (co potwierdził Naczelnik Urzędu Pocztowego - Wrocław [...]). Mimo to ww. przesyłka - nie została odebrana przez skarżącego i została zwrócona do Sądu. Kierując się zatem treścią art. 73 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 27 października 2014 r. W konsekwencji od tego dnia zaczął biec 7-dniowy termin na uzupełnienie opisanego braku, który upłynął z dniem 3 listopada 2014 r. Ponieważ skarżący w zakreślonym terminie, nie wykonał ww. zarządzenia, dlatego Sąd I instancji postanowił pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 w związku z art. 260 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R.B. wnosząc o przyznanie mu obrońcy z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż permanentnie nie otrzymuje pism procesowych, mimo tego, że odbiera wszystkie, o których wie. Skarżący podniósł, iż powyższa okoliczność ogranicza jego prawo do Sądu umożliwiające skuteczne prowadzenie spraw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Stosownie do art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku.

Wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF przewiduje art. 252 § 2 p.p.s.a.

W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania – zostało prawidłowo uznane, w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., za skutecznie doręczone R.B. w dniu 27 października 2014 r.

Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Paragraf 2 tego przepisu stanowi zaś, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Stosownie do § 4 art. 73 p.p.s.a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

W niniejszej sprawie pismo zostało złożone w Urzędzie Pocztowym Wrocław [...] i było dwukrotnie awizowane: pierwszy raz w dniu 13 października 2014 r. i drugi raz w dniu 21 października 2014 r. O złożeniu pisma w Urzędzie Pocztowym Wrocław [...] zawiadomiono skarżącego przez pozostawienie awiza we wskazanej przez skarżącego skrytce pocztowej. Pismo zostało zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 29 października 2014 r. Powyższe okoliczności potwierdza pismo Urzędu Pocztowego Wrocław [...] z dnia 26 lutego 2015 r. (k- 26 akt sądowcyh).

W tych okolicznościach uznać należy, iż dochowane zostały wymogi przewidziane w art. 73 § 4 p.p.s.a. Pomimo upływu wskazanego terminu wnioskodawca nie złożył wymaganego formularza PPF w zakreślonym terminie, co obligowało Sąd do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.