Uzasadnienie
J.S. i J.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 25 czerwca 2009 r. o odrzuceniu wniosku J.S., J.S. i B.S. o przywrócenie terminu do wniesienia ich skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego.
W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 lipca 2009 r., wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wezwano J. S. i J. S. do uiszczenia wpisu sądowego od powyższego zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
J.S., J.S. i B.S. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podnieśli, że J.S. nie posiada żadnych dochodów i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. W odniesieniu do J.S. i B.S. wskazali, że mają one "interes prawny i ich uprawnienia związane z meritum sprawy są wspólne – w związku z powyższym nie ponoszą kosztów sadowych, zgodnie z art. 214 § 2 P.p.s.a.".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniesione zażalenie jest zobowiązany z urzędu badać, czy zostało ono wniesione przez strony do tego upoważnione, ponieważ jest to jedna z przesłanek dopuszczalności zażalenia.
Stosownie bowiem do art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, których braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia było skierowane wyłącznie do J.S. i J.S.. W orzecznictwie sądowym przyjęto natomiast pogląd, że zobowiązanie do uiszczenia kosztów sądowych należy wyłącznie do sfery interesu prawnego osoby wymienionej w zarządzeniu dotyczącym wpisu i tyko przez taką osobę zarządzenie takie może być zaskarżone (por. postanowienie NSA z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OZ 905/08).
W tej sytuacji B.S. nie przysługiwało zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 31 lipca 2009 r. i jako niedopuszczalne podlegało ono odrzuceniu.
Odnosząc się natomiast do zażalenia J.S. i J.S. stwierdzić należy, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania – art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a."
W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Z brzmienia art. 220 § 1 i 3 oraz art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika obowiązek uiszczenia wpisu od skargi wniesionej do sądu administracyjnego pierwszej instancji. W myśl § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz 2193), w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wpis stały wynosi 100 zł.
W świetle powołanych przepisów uznać należy, iż zaskarżone zarządzenie wzywające J.S. i J.S. do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2009 r. odpowiada prawu.
Na prawidłowość tego rozstrzygnięcia nie ma wpływu podnoszona w zażaleniu okoliczność trudnej sytuacji materialnej skarżącego, może ona natomiast być brana pod uwagę przy ocenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Wbrew twierdzeniom skarżących w przedmiotowej sprawie nie ma również zastosowania art. 214 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynikająca z tego przepisu zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie ma bowiem zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka jednak nie występuje, gdyż uprawnienie do wydania dowodu osobistego i posługiwania się nim jest uprawnieniem osobistym, które nie może być przekazywane, ani nabywane w drodze następstwa prawnego.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.