Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 151/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na rozprawie skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w pkt I stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji wskazanych w tym punkcie, w pkt II stwierdził nieważność postanowień wskazanych w tym punkcie a w pkt III zasądził od Samorządowego Kolegium w Przemyślu na rzecz skarżącego J. K. kwotę 590,40 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Następnie referendarz sądowy WSA w Rzeszowie rozpoznając wniosek adwokata T. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017 r. przyznał adwokatowi T. P. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu 10 listopada 2017 r. (wpływ 14 listopada 2017 r.) J. K. za pośrednictwem SKO w Przemyślu zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o "poprawienie treści wyroku w sentencji", bowiem nie jest prawnikiem i nie poniósł żadnych kosztów związanych z reprezentowaniem go przez zawodowego pełnomocnika (postanowieniem z dnia 10 marca 2017 r. II SA/Rz 151/17 przyznano mu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), a tym samym zasądzenie na jego rzecz kwoty 590,40 zł nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 151/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił sprostowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2017 r. II SA Rz 151/17.
Sąd mając na uwadze treść art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) i cel któremu służy instytucja sprostowania wskazał, że wniosek skarżącego o sprostowanie sentencji wyroku w zakresie kosztów sądowych nie był możliwy do uwzględnienia. Wniosek ten sprowadzał się bowiem w istocie do żądania usunięcia z treści sentencji wyroku rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, zawartego w pkt III wyroku. Sąd podkreślił, że nie jest to żądanie sprostowania niedokładności, błędu pisarskiego albo rachunkowego lub innej oczywistej omyłki, której sanowanie następuje w trybie określonym art. 156 P.p.s.a.. Ewentualne uchylenie zwartego w wyroku spornego postanowienia o kosztach postępowania mogłoby nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku wniesienia przez stronę postępowania środka zaskarżenia.
Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w opisywanej sprawie, gdyż żadna ze stron nie zaskarżyła tak samego rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, jak i wyroku, wobec czego postanowieniem z dnia 27 września 2017 r. Sąd stwierdził jego prawomocność.
J. K. złożył w dniu 28 grudnia 2017 r. pismo zatytułowane skarga, w którym dowodzi, że nie zgadza się z zasądzeniem na jego rzecz kwoty 590,40 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, która została mu zasądzona wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. w pkt III. Wskazuje tu, że zasądzona kwota powinna być zasądzona dla jego pełnomocnika z urzędu adwokata T. P. i w związku z tym składa skargę - zażalenie odnośnie tej części wyroku.
Następnie skarżący w dniu 3 stycznia 2018 r. składa zażalenie na postanowienie Sądu odnośnie odmowy sprostowania wyroku. Dowodzi, że zasądzona w pkt III wyroku kwota na jego rzecz tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest bezpodstawna. Wskazuje, że w sprawie korzystał z pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. To temu pełnomocnikowi należą się te środki. Wskazał, że zwrócił wypłacone mu środki do SKO w Przemyślu. Zakwestionował stanowisko Sądu, że Sąd nie może zmienić wyroku albowiem nie został on zaskarżony. Uważa, że zaskarżył wyrok po złożeniu wniosku z dnia 14 listopada 2017 r. skargą z dnia 28 grudnia 2017 r., zgodnie z zaleceniami pełnomocnika uzyskanymi w dniu 29 listopada 2017 r., że ma 30 dni na zaskarżenie. Zażądał usunięcia treści wyroku co do zasądzenia kosztów i poprawienia sentencji poprzez przyznanie tych kosztów zgodnie z prawem swojemu pełnomocnikowi.
Podkreślił, że nie znał wyroku a dowiedział się o jego treści wstępnie dopiero 14 listopada 2017 r. a szczegółowo w dniu 29 listopada 2017 r. Brak zgody na zasądzenie kwoty wyraził już w piśmie z 14 listopada 2017 r. i nie uchybił żadnego terminu. Swoje stanowisko potwierdził w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 156 § 1 i 2 P.p.s.a. Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym. O sprostowaniu umieszcza się wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron także na udzielonych im odpisach. Dalsze odpisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o sprostowaniu. (§ 2).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 grudnia 2017 r. Sąd słusznie i zgodnie z art. 156 § 1 i 2 P.p.s.a. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2017 r. o sprostowanie ("poprawienie treści wyroku w sentencji"). Niewątpliwie z tego pisma wynika, że skarżący domagał się sprostowania pkt III wyroku dotyczącego zasądzenia na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący uznał je za błąd Sądu.
Należy zauważyć, że sprostowanie dotyczy poprawienia niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych czy innych oczywistych omyłek dostrzeżonych w wyroku. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji ma na celu naprawienie wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie Sąd zamierzał.
W niniejszej sprawie zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego nie można zakwalifikować jako niedokładności, oczywistej pomyłki pisarskiej czy rachunkowej czy innej oczywistej omyłki bowiem rozstrzygnięcie o kosztach jest elementem obligatoryjnym orzeczenia i stanowi treść merytoryczną rozstrzygnięcia sądu.
Okoliczność, że sąd niesłusznie wbrew obowiązującym przepisom zasądził zwrot kosztów zastępstwa procesowego stronie, która jak wynika z akt korzystała z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania (kosztów nie ponosiła) i miała ustanowionego pełnomocnika z urzędu, którego koszty zastępstwa przyznaje sąd na jego odrębny wniosek (postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2017 r.), należy kwalifikować jako błąd rozstrzygnięcia sprawy w zakresie kosztów sądowych. Weryfikacja takiego błędnego rozstrzygnięcia możliwa jest jedynie w trybie zaskarżenia wyroku w tym zakresie lub zaskarżenia tego punktu sentencji wyroku jako postanowienia o kosztach. Tryb sprostowania nie ma zastosowania w takiej sytuacji bowiem sprostowanie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia orzeczenia a tego w istocie domagał się skarżący. Dopuszczalne jest to tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Jeszcze raz podkreślić należy, że sprostowanie orzeczenia nigdy nie może prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia.
To właśnie zaważyło na tym, że pismo skarżącego z dnia 14 listopada 2017 r., w którym domagał się on poprawienia sentencji wyroku zostało rozpatrzone odmownie bowiem sprostowanie wyroku nie było dopuszczalne.
Należy zauważyć, że weryfikacja wyroku co do kosztów mogła nastąpić w drodze złożenia środka odwoławczego - skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie co do kosztów. Środki te jednak składa się w przewidzianym do terminie od chwili doręczenia wyroku. W niniejszej sprawie wyrok został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w drodze doręczenia zastępczego w dniu 7 lipca 2017 r. a zatem skargę kasacyjną od wyroku można było wnieść w terminie 30 dni od tej daty. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od wydania postanowienia o kosztach, którym w sytuacji orzeczenia o kosztach w wyroku będzie doręczenie samego wyroku.
Mając powyższe na uwadze słusznie Sąd I instancji zauważył, że uchylenie zawartego w wyroku spornego postanowienia o kosztach mogło by nastąpić w razie wniesienia środka odwoławczego. Jednak w niniejszej sprawie za takie nie można było uznać ani pisma z dnia 14 listopada 2017 r., uznanego za wniosek o sprostowanie czy też pisma z dnia 28 grudnia 2017 r. Nie były one ani skargą kasacyjną ani zażaleniem. Nawet gdyby je za takie uznać to wniesione zostały po terminie przewidzianym do ich wniesienia a zatem nie wywoływały żadnych skutków prawnych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.