Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę C. F. i D. F. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 22 lutego 2001r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącym w dniu 20 października 2004r. W ustawowym terminie, w dniu 17 listopada 2004r. złożona, została przez pełnomocnika procesowego skarżących radcę prawnego P. R. skarga kasacyjna.
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną. Sąd uznał, iż zgodnie z art. 220 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przepis art. 221 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi z kolei, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Zgodnie z art. 231 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały.
Z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy wpis ma charakter stały, zatem również wpis od skargi kasacyjnej jest stały, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami.
Ponieważ radca prawny wnosząc skargę kasacyjną nie uiścił wpisu sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 221 w związku z art. 220 §1 i w zw. z art. 230 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną odrzucił.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżących zarzucił "brak zastosowania art. 140 w zw. z art. 230 i art. 220 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" i wniósł o jego uchylenie, a także o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik podniósł, iż art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma swego odpowiednika w kodeksie postępowania cywilnego.
W sprawach pism wnoszonych do sądu administracyjnego przez adwokatów lub radców prawnych istnieje z mocy samego prawa obowiązek jednoczesnego uiszczenia opłaty stałej pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania lub jego odrzucenia. Obowiązek ten nie dotyczy innych pełnomocników stron. Uregulowanie to wzbudziło istotne wątpliwości, czy wskazany w nim obowiązek dotyczy jedynie wnoszonych bezpośrednio do sądu /np. zażalenia czy wniosku, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a./, czy również takich (np. skarga), które są wnoszone za pośrednictwem organu administracji. Za przyjęciem tego drugiego stanowiska przemawia wiele argumentów. Po pierwsze, komentowany przepis nakłada obowiązek uiszczenia opłaty stałej na adwokata (radcę prawnego), bez względu na tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Po drugie, pośredni tryb składania pisma nie zmienia faktu, że skarga ta została wniesiona do sądu. Datą więc wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności, której skarga dotyczy. Po trzecie wreszcie, za poglądem tym przemawiają również względy wykładni systemowej. Zarówno w przepisach mówiących o składaniu skarg do sądu (art. 52-54 i art. 56p.p.s.a.), jak i w przepisach, określających obowiązek uiszczenia opłaty sądowej i skutki jego niedopełnienia (art. 219, art. 221p.p.s.a.) ustawodawca posłużył się tym samym określeniem "wniesienie (wnoszenie) skargi (pisma) do sądu". Odmienne stanowisko w tej kwestii zajmuje J. Kacprzak: Koszty postępowania (w.) Zagadnienia, s. 105.
Spór ten rozwiązuje uregulowanie zawarte w § 5 ust. 2 rozp. RM z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie,, (...), po przekazaniu skargi sądowi". Pozostaje jedynie kwestia, czy dopuszczalne jest modyfikowanie przepisów ustawowych w drodze rozporządzenia. Inaczej mówiąc, czy § 5 rozporządzenia jest zgodny z art. 221 p.p.s.a.
Wydaje się, że nie można będzie adwokatowi lub radcy prawnemu skutecznie postawić zarzutu nienależytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej, jeżeli opłata ta została wniesiona, chociaż w zbyt niskiej wysokości, jeżeli przepisy określające rodzaj i wysokość tej opłaty są na tyle niejasne, że budzą uzasadnione wątpliwości interpretacyjne.
Pismo jest nienależycie opłacone również w przypadku wniesienia opłaty znakami opłaty sądowej. W takim wypadku pismo sąd pozostawi wniesione przez adwokata lub radcę prawnego bez rozpoznania albo odrzuci je bez wezwania do uiszczenia opłaty.
Zatem praktycznie pozostaje, na podst. art. 219 § 2 p.p.s.a nawet zawodowemu pełnomocnikowi strony, wpłata w kasie sądu lub na rachunek bankowy wskazany przez Sąd opłaty stałej lub opłaty stosunkowej określonej przez Sąd.
Strona w związku z istniejącym na podstawie art. 175 p.p.s.a. m.in. przymusem adwokacko - radcowskim ustanowiła "w ostatniej chwili" (tj. na 2 dni przed terminem złożenia skargi kasacyjnej) zawodowego pełnomocnika.
Niestety w niniejszej sprawie bez swojej winy zarówno strona, jak i jej pełnomocnik nie dysponowali numerem rachunku bankowego Sądu, który winien zostać przez Sąd (tu: WSA) wskazany, gdyż na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strona działała bez pełnomocnika. Zatem brak wspomnianej informacji miał istotny wpływ na możliwość dokonania w ogóle opłaty stałej z tytułu wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej.
Powyższe uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Niezbędne jest również wskazanie stronie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny numeru rachunku bankowego, na który ma zostać uiszczona opłata od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Należy dodatkowo zastrzec, że w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie czy podstawy wniesionego środka prawnego są usprawiedliwione; wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej natomiast stanie się przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji po zwrocie temu Sądowi akt sprawy.
W zasadzie nie wiadomo na jakich argumentach opiera się samo zażalenie gdyż cały jego wywód dotyczy pism wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego i niespornej kwestii opłat z tym związanych.
Pełnomocnik odnosi to wyraźnie do skargi wszczynającej postępowanie sądowoadministracyjne, tymczasem przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odrzucenie skargi kasacyjnej, a nie skargi.
Przepis § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, który powołuje skarżący, istotnie mówi, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1, po przekazaniu skargi sądowi. Nie można jednak nie dostrzegać, że przepisy tego aktu prawnego wyraźnie odróżniają "wpis stały od skargi" i "wpis od skargi kasacyjnej", który wynosi połowę wpisu od skargi. Tym samym nie można przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia odnosić nie tylko do skargi wszczynającej postępowanie sądowoadministracyjne, ale i do skargi kasacyjnej. Takiemu rozumieniu tego unormowania sprzeciwia się nadto wyrażenie w nim zamieszczone: "po przekazaniu skargi Sądowi", które to przekazanie łączyć należy z instytucją określoną w art. 54 cytowanego prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie z osobistym złożeniem skargi kasacyjnej w sądzie administracyjnym, czyjej nadaniem w urzędzie pocztowym /postanowienie NSA z dnia 14 kwietnia 2005r., II OZ 72/05, nie publ./. Przepis § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, przewidujący wniesienie wpisu stałego od skargi na wezwanie sądu, dotyczy wyłącznie skargi wnoszonej do Sądu administracyjnego I instancji /postanowienie NSA z dnia 7 października 2004r. GZ 33/04, o NSA i WSA 2005/1/7/.
Nie budzi wątpliwości, że wpis od skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2004r. nie został przez pełnomocnika uiszczony toteż zasadnie Sąd I instancji skargę tę odrzucił na podstawie art. 221 w zw. z art. 220 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zażalenie należało zatem oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 tego Prawa.