Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2438/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, miał na względzie, że stosownie do art. 331 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016 r., poz. 1990 ze zm.) w przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przymusowe opuszczenie przez skarżącego terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawiłoby go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu, ale także sprawiłoby, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi udzielona skarżącemu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna, albowiem nie zostanie mu udzielona ochrona międzynarodowa zgodnie z Konwencją Genewską dotyczącą statusu uchodźców sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) oraz Protokołem Nowojorskim dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez: 1) brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia konkretnych okoliczności faktycznych przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, 2) oparcie postanowienia o argumentację odwołującą się do przepisów Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. oraz Protokołu Nowojorskiego dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r., które w sprawie stanowiącej przedmiot kontroli sądu nie miały w ogóle zastosowania.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący powołał się na art. 45 Konstytucji RP oraz na Dyrektywę Rady 2005/85/WE w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w państwach członkowskich, gwarantujące prawo do sądowej kontroli decyzji, a ponadto przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym cudzoziemcowi powinno się zagwarantować prawo do pobytu na terytorium Polski na czas trwania sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nawet jeśli Sąd I instancji wadliwie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odwołał się do przepisów Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców oraz Protokołu Nowojorskiego dotyczącego statusu uchodźców.
Należy zwrócić uwagę, że w dniu [...] marca 2017 r. Rada do Spraw uchodźców wydała wobec skarżącego decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ustalił, że skarżący wniósł skargę na tę decyzję, która została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod o sygn. akt IV SA/Wa 1247/17. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję z dnia [...] marca 2017 r. Orzeczenie to jest nieprawomocne. Istotne znaczenie ma również fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1247/17, odmówił wstrzymania wykonania decyzji o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej z tego względu, że nie podlega ona przymusowemu wykonaniu i nie może powodować skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uniemożliwi skarżącemu udział w dwóch powiązanych ze sobą postępowaniach. Uzasadnione jest zatem udzielenie cudzoziemcowi ochrony tymczasowej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.