Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił P. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 12 października 2010 r., Nr WOA-3-7144-307/08-10/5994a w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Jak wynika z akt sprawy decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 12 października 2010 r., Nr WOA-3-7144-307/08-10/5994a została doręczona skarżącemu w dniu 14 października 2010 r. W dniu 13 listopada 2010 r. P. J. nadał w polskim urzędzie pocztowym skargę na ww. decyzję, kierując ją bezpośrednio do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010 r. skargę odrzucił wskazując, że została ona złożona z pominięciem organu, bezpośrednio do sądu, co powoduje, iż datą złożenia skargi jest data nadania jej do właściwego organu przez Sąd, a to nastąpiło już po upływie 30-dniowego terminu do złożenia skargi.
Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu 7 stycznia 2011 r.(k.35 akt)
W dniu 20 stycznia 2011 r. za pośrednictwem poczty pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, podnosząc, ze zaskarżona decyzja zawierała błędne pouczenie o trybie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pouczenie to sugerowało bowiem, ze skargę można wnieść bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano ponadto, że o odrzuceniu skargi skarżący powziął wiadomość dopiero w dniu 14 stycznia 2011 r., kiedy zapoznał się z treścią postanowienia sądu o odrzuceniu skargi, od tego też dnia miał możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi Sąd pierwszej instancji przyjął, że termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie liczyć należy od dnia kiedy rzeczywiście przesyłka trafiła do rąk skarżącego i mógł się zapoznać z jego treścią, zatem od dnia 14 stycznia 2011 r. Tym samym Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu złożono w ustawowym terminie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawierała jednakże prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego co powoduje, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P.J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wykazał w niniejszej sprawie brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy w doręczonej skarżącemu decyzji zawarto pouczenie zgodnie z którym "Na postanowienie stronom przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, która może być wniesiona za pośrednictwem tutejszego organu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia".
Abstrahując od kwestii mylnego określenia w pouczeniu decyzji i nazwania jej "postanowieniem" podnieść należy, że z tak sformułowanego pouczenia wynika, iż skarga może zostać wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji z tak sformułowanego pouczenia nie wynika jednoznacznie, iż w sytuacji skorzystania z prawa wniesienia skargi do Sądu obligatoryjnym jest wniesienie jej za pośrednictwem organu. W drugiej części zdania wskazano bowiem, że skarga "może" a nie "powinna" być wniesiona za pośrednictwem organu, co może usprawiedliwiać jej zaadresowanie bezpośrednio do sądu.
Na aprobatę zasługuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 840/2010, zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do pouczenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie wskazane powyżej okoliczności sprawiają, że uznać należało, iż spełniona została przesłanka braku winy skarżącego określona w art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co z kolei wskazuje na konieczność przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Jakkolwiek w zażaleniu nie zawarto wniosku o wydanie orzeczenia reformatoryjnego, to Naczelny Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami zażalenia w fazie orzekania, w oparciu o art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywracając stronie termin do wniesienia skargi.