Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.
Ustosunkowując się do zawartego we wniosku twierdzenia Stowarzyszenia "[...]", że jest ono podmiotem ustawowo zwolnionym od kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.), Sąd stwierdził, że nie pozostaje ono w zgodzie z przepisami prawa. Co prawda powoływany przepis stanowi, że organizacjom pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie m. in. od opłat sądowych, ale kluczowe znaczenie dla rozumienia tego przepisu ma sformułowanie "na zasadach określonych w przepisach odrębnych". Kwestię zwolnienia od kosztów w szczegółowy sposób natomiast regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., a w jej art. 239 zawierającym zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych brak organizacji pożytku publicznego, w związku z czym strony skarżącej takie zwolnienie nie obejmuje.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" podniosło, że wnosiło o zwolnienie od opłat sądowych na podstawie art. 24 powołanej ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, która nie uzależnia zwolnienia od kosztów od stanu majątkowego organizacji. Sąd nie miał zatem podstaw do żądania od skarżącego udzielenia takich informacji. W zażaleniu wskazano także, że p.p.s.a. nie można traktować jako "przepisów odrębnych" w rozumieniu art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, skoro brak w niej jakichkolwiek uregulowań w przedmiocie wpisów żądanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym od organizacji pożytku publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.
W odniesieniu do podniesionego w zażaleniu zarzutu przysługiwania skarżącemu ustawowego zwolnienia od kosztów należy zauważyć, że skarżący sam mu zaprzecza wnioskując o przyznanie prawa pomocy.
Z brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na którym strona skarżąca opiera swoje uprawnienie do zwolnienia od kosztów sądowych wynika jedynie, że zwolnienie organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Błędnie z treści tego przepisu skarżący wyprowadza wniosek o zwolnieniu organizacji pożytku publicznego od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, bowiem zwolnienie takie przysługuje tym organizacjom tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.) nie odsyła do żadnych przepisów, na podstawie, których organizacje pożytku publicznego zwolnione są od kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przykładem takiego uregulowania jest natomiast art. 8 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 9, poz. 88 ze zm.), w myśl którego nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej.
Do przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zostało wprowadzone unormowanie zwalniające organizacje pożytku publicznego od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Przepis art. 239 p.p.s.a., zawierający zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych.
Należy stwierdzić, iż w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów przyznających organizacjom pożytku publicznego zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że organizacja pożytku publicznego chcąca takie zwolnienie uzyskać winna zwrócić się do sądu administracyjnego z odpowiednim wnioskiem, spełniającym wszystkie wymogi formalne.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a nadto winien być złożony na urzędowym formularzu (art. 252 p.p.s.a.), czyli w formie przewidzianej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Biorąc pod uwagę powyższe względy mocą art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.