Uzasadnienie
Sygn. akt II OZ 262 / 12
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącemu P. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie kary za nieprawidłowości dotyczące budowy.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010 r. odrzucił skargę P. J., a wniesiona na to postanowienie skarga kasacyjna została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1229/11. Postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 28 grudnia 2010 r. zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 7 stycznia 2011 r. W dniu 20 stycznia 2011 r. za pośrednictwem poczty pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, uzasadniając go tym, że zaskarżona decyzja zawierała błędne pouczenie o trybie i sposobie wniesienia skargi do sądu, które w jej ocenie sugerowało, że skargę można wnieść bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nadto wskazała, że o odrzuceniu skargi skarżący powziął wiadomość dopiero w dniu 14 stycznia 2011r., kiedy zapoznał się z treścią postanowienia Sądu. Od tego też dnia dopiero miał możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając powyższy wniosek, przyjął, że termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie liczyć należy od dnia, kiedy rzeczywiście przesyłka trafiła do rąk skarżącego i mógł się zapoznać z jego treścią, zatem od dnia 14 stycznia 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożono, więc w ustawowym terminie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2010 r. zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wskazano w niej bowiem, że "na postanowienie stronom przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, która może być wniesiona za pośrednictwem tutejszego organu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia". Organ pouczył, zatem stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia skargi, co oznacza, że z tego prawa może, ale nie musi skorzystać. W konsekwencji, gdy strona skorzysta z prawa do wniesienia skargi do Sądu, Inspektor wskazał, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu w zakreślonym terminie. Zdaniem Sądu alternatywa, na jaką powołuje się skarżący dotyczy możliwości skorzystania z sądowoadministracyjnej drogi zaskarżenia decyzji administracyjnej.
Z drugiej strony Sąd stwierdził, że z urzędu wiadomo mu, że skarżący wnosił już uprzednio skargi do Sądu Administracyjnego na orzeczenia organów administracji z zachowaniem terminu i sposobu wnoszenia skarg w trybie administracyjnosądowym. Tryb ten nie uległ zmianie od dnia wejścia w życie ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Występując jako pełnomocnik córki, skarżący wniósł skargi w sprawach o sygn. akt II SA/Po 878/09, III SA/Po 700/09, czy III SA/Po 226/08 z zachowaniem ustawowego terminu i przepisanego trybu. Chybione jest, zatem twierdzenie, że skarżący przyjął, że skarga może zostać skierowana bezpośrednio do Sądu Administracyjnego oraz że był przekonany, że postępuje słusznie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a. P. J., zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 107 i art. 112 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegającej na przyjęciu, że postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. zawiera prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wbrew literalnej treści tego pouczenia. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżący, wskazując na użyty w pouczeniu zaskarżonej decyzji zwrot "może być wniesiona", uznał, że nie określa on jednoznacznie sposobu wniesienia skargi, lecz wskazuje na alternatywę, tj. iż może być wniesiona za pośrednictwem organu lub do Sądu. Niezachowanie terminu było natomiast konsekwencją zastosowania się skarżącego do udzielonego mu pouczenia, które jako błędne nie może wywoływać dla niego negatywnych skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek, więc o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że pouczenie udzielone skarżącemu w zaskarżonej decyzji było prawidłowe, a użycie zwrotu "może być wniesiona" należało traktować jedynie jako nawiązanie do informacji o prawie (możliwość) złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu. Nie może ono, zatem stanowić takiej okoliczności, która świadczyłaby o braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Z tych względów zażalenie należało uznać za bezzasadne.
Niezależnie od powyższego zwrócić trzeba uwagę na to, iż sformułowany w rozpoznawanym zażaleniu zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 107 i art. 112 k.p.a., jako niezwiązany z przedmiotem zaskarżonego postanowienia (przywrócenie terminu do wniesienia skargi) nie mógł zostać w ogóle rozpoznany. Kwestia uchybienia terminowi do dokonania czynności została w niniejszej sprawie już prawomocnie przesądzona w postanowieniu Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1229/11.
Ze wskazanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.