Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. P. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że A. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie jest w stanie ponieść opłat od wniesionej skargi, albowiem wraz z żoną mają zaciągnięte kredyty w kwocie 160 000 zł, nadto utrzymują syna, który studiuje i to zabiera im większość i tak niewysokich dochodów. Mieszkają w domu, który jest własnością syna. Jako źródło dochodów wnioskodawca wskazał wynagrodzenie żony w wysokości [...] zł brutto. Natomiast prowadzona przez niego działalność gospodarcza (firma) przynosi straty. W związku z powziętymi wątpliwościami w kwestii aktualnej sytuacji materialnej wnioskodawcy pismem z 3 września 2008 r. wezwano stronę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez przedstawienie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 9 października 2008 r., wobec braku odpowiedzi na wezwanie, pozostawił wniosek A. P. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
A. P. wniósł sprzeciw. Skarżący został ponownie wezwany zarządzeniem z 21 listopada 2008 r. do nadesłania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego za rok 2007 oraz do złożenia oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na utrzymanie mieszkania oraz innych wydatków koniecznych (przeciętnie w miesiącu).
W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż wydatki ponoszone miesięcznie na utrzymanie wynoszą [...] zł, załączył rozliczenie z prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2008, z którego wynika, że do września 2008 r. jego dochód wyniósł minus [...] zł i zestawienie operacji z 8 grudnia 2008 r. dokonanych na rachunku PHU [...], z którego wynika, że saldo na koncie wynosi minus [...] zł. Jednocześnie poinformował, że nie jest w stanie przedłożyć odpisu zeznania podatkowego za rok 2007 z uwagi na zgubienie kopii tego dokumentu, a uzyskanie odpisu lub kopii zeznania podatkowego trwa miesiąc.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący przedłożył jedynie dodatkowe oświadczenie o ponoszonych wydatkach miesięcznych, rozliczenie z prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2008, z wyszczególnieniem rozliczeń do września i wyciąg z rachunku posiadanego w [...] z 8 grudnia 2008. przedstawiający tylko operacje na nim dokonane w dniu wystawienia. Nie przedłożył zaś żądanych przez Sąd wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz zeznania podatkowego za 2007 r. Zdaniem Sądu dowodzi to, że skarżący nie wykazał rzeczywistej sytuacji materialnej, zasłaniając się trudnościami w skompletowaniu dokumentów, jednak skarżący nie dowiódł, że podjął jakiekolwiek starania o uzyskanie zeznania podatkowego, jak i wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Sąd podkreślił, że dzięki uzyskanym dokumentom źródłowym miałby pełny obraz rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego i wtedy mógłby dokonać rzetelnej oceny: czy wykazana przez niego sytuacja pozwala lub nie na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w konsekwencji daje lub nie podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wniósł zażalenie podnosząc, że złożył pełne oświadczenie o sytuacji majątkowej i rodzinnej, którego wynikało niezbicie, że jego sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, a Sąd nie uzasadniał dlaczego uważa, że złożone dokumenty nie są wystarczające do przyznania mu prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umożliwia Sądowi zwrócenie się o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, jeżeli informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie są wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskującego. Mając na uwadze podane we wniosku okoliczności, stosownie do tego przepisu skarżący został wezwany do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń (wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego za 2007 r. i oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków). Jak wynika z akt sprawy wezwanie to nie zostało przez niego wypełnione, skarżący przedstawił jedynie oświadczenie o miesięcznych wydatkach, rozliczenie z prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2008 oraz wyciąg z rachunku PHU [...] z dnia 8 grudnia 2008 r. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż skarżący nie wypełnił wezwania Sądu, a okoliczności podane we wniosku oraz wynikające z dotychczasowych pism i dokumentów złożonych przez skarżącego nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy znajduje się on w sytuacji uprawniającej go skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić trzeba, że na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem, tymczasem skarżący nie wykazał w sposób oczywisty, że nie ma środków, które mógłby przeznaczyć na udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym jego skargą. Skarżący podnosił, że termin wyznaczony do zgromadzenia dokumentów był za krótki, zauważyć jednak należy, że wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń zostało skierowane do skarżącego w listopadzie 2008 r., do tej pory skarżący dokumentów tych nie przedstawił. W takiej sytuacji nie sposób uznać, aby skarżący wykazał, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji, która uprawniałaby go do uzyskania prawa pomocy.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.