Uzasadnienie
W dniu 17 września 2018 r. Z. L. (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2018 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 17 października 2018 r. wezwaniem z dnia 18 października 2018 r. zobowiązano skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania braków formalnych wniesionej przez nią skargi przez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Wskazano, że odpisem mogą być uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Wezwanie zawierało rygor odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w razie nieusunięcia braków skargi w terminie. Jednocześnie w tym samym dniu wezwano skarżąca do uiszczenia wpisu od skargi.
Skarżąca odebrała ww. wezwania w dniu 22 października 2018 r. (zpo. k. 10 akt). W odpowiedzi skarżąca wnioskiem z dnia 24 października 2018 r. wystąpiła o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego w WSA w Łodzi z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 979/18 przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Izba Adwokacka w Łodzi pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. wskazała dla skarżącej pełnomocnika z urzędu adwokata M. N., który odebrał pismo w dniu 31 grudnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Łd 979/18, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę Z.L.(dalej jako skarżąca) na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2018 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego. Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie braków formalnych skargi przez złożenie odpisu skargi podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem w wyznaczonym do tego terminie 7 dni od doręczenia jej zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 17 października 2018 r. wzywającego do wykonania powyższego obowiązku. Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 22 października 2018 r. lecz nie uzupełniła powyższego braku skargi. W tej sytuacji Sąd uznał, że brak ten uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi załączając brakujący odpis tej skargi (kopia poświadczona za zgodność z oryginałem).
Jednocześnie w tym samym dniu pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 9 stycznia 2019 r. o odrzuceniu skargi, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie i odrzucenie skargi i uznanie, że skarżąca nie wywiązała się w terminie 7 dniowym do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie odpisu skargi, podczas gdy w trakcie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie odpisu skargi skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej pomocy prawnej, który to wniosek został przez Sąd uwzględniony, co umożliwiało przywrócenie terminu.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu wskazano, że wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi powinno być poprzedzone prawidłowym wezwaniem skarżącej do uzupełnienia braków skargi i dopiero po bezskutecznym upływie terminu do ich uzupełnienia następuje jej odrzucenie.
Podniesiono, że w trakcie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który to wniosek został przez Sąd uwzględniony postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r.
Zdaniem pełnomocnika, Sąd wydając postanowienie o odrzuceniu skargi uznał, że bieg terminu siedmiodniowego do uzupełnienia braków skargi upłynął skarżącej z dniem 29 października 2018 r. pomijając przy tym okoliczność, że skarżąca podczas biegu terminu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który następnie został uwzględniony.
Wskazano, że pełnomocnik po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi złożył odpis skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zatem stwierdzenie przez sąd, że skarga posiada braki formalne i nie zostały one pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia uzupełnione przez wnoszącego skargę w przewidzianym do tego terminie obliguje sąd do odrzucenia takiej skargi w oparciu o ww. przepis.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę do WSA w Łodzi za pośrednictwem WINB w Łodzi w dniu 14 września 2018 r. przesyłając ją pocztą. Skarga ta nie zawierała jakichkolwiek jej odpisów dla stron postępowania.
Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać:
- 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;
- 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy;
- 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Wymagania pisma w postępowaniu sądowym wskazuje art. 46 P.p.s.a. oraz art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. Wśród koniecznych wymogów pisma procesowego, którym niewątpliwie jest skarga w myśl art. 47 § 1 P.p.s.a., jest dołączenie do niej jej odpisów i odpisów jej załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2).
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga zawiera brak formalny w postaci braku jednego odpisu skargi i zarządzeniem wstępnym z dnia 17 października 2018 r. wezwał do jego nadesłania oznaczając termin i rygor na wypadek niedokonania tej czynności. Wbrew temu co sugeruje zażalenie wezwanie do uzupełnienia braków skargi było prawidłowe a jego treść jednoznacznie wskazywała czego dotyczy stwierdzony brak skargi, jak należy go uzupełnić, jaki jest termin na wykonanie tegoż obowiązku i wskazany został rygor na wypadek uchybienia obowiązkowi określonemu w wezwaniu. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 22 października 2018 r. o czym świadczy jej własnoręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (zpo. k. 10 akt).
Zatem termin 7 dni od doręczenia wezwania do uzupełnienia wskazanego braku zaczął bieg w dniu 23 października 2018 r. i upływał w dniu 29 października 2018 r. W tym terminie skarżąca nie nadesłała brakującego odpisu skargi a zatem stwierdzony brak formalny nie został usunięty co w konsekwencji prowadziło do zastosowania rygoru z art. 58 § 1 P.p.s.a. tj. odrzucenia skargi. Ustalenia w tym zakresie nie nasuwają żadnych wątpliwości. Nie można wobec tego skutecznie czynić zarzutu Sądowi I instancji, że naruszył art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Okoliczność złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci złożenia odpisu skargi.
Zwolnienie od kosztów sądowych czy ustanowienie pełnomocnika nie wpływa na ustalenia w zakresie tego czy brak formalny skargi został uzupełniony w terminie do tego wyznaczonym. To właśnie stanowiło istotę zaskarżonego postanowienia i NSA oceniając zaskarżone postanowienie w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Kwestia udzielenia prawa pomocy jest kwestią odrębną od uzupełnienia braków formalnych skargi. Udzielenie tej pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na ustalenie czy brak formalny skargi został uzupełniony w terminie.
Zgoła odmienną kwestią od rozpatrywanej w niniejszym postępowaniu jest też to jakie okoliczności sprawiły, że skarżąca nie dopełniła uzupełnienia braków formalnych w terminie. Badanie tych okoliczności następuje w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. Jeśli skarżąca uważa, że okoliczność ustanowienia pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy wpłynęła na uchybienie terminowi do uzupełnienia braków skargi to powinna wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie. Jak wynika z akt sprawy zostało to uczynione w piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. (k. 26 akt). W tym właśnie postępowaniu zostanie ocenione czy ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazuje na brak winy skarżącej w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi, do którego jak wynika z akt sprawy niewątpliwie doszło.
Argumentacja zażalenia, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia odpisu skargi z uwagi na toczące się postępowanie o prawo pomocy pomyślnie dla niej zakończone przed odrzuceniem skargi, zdaniem NSA, nie ma wpływu na prawidłowość odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że termin do uzupełnienia stwierdzonego braku skargi bezskutecznie upłynął. Sąd odrzucając skargę na tej podstawie nie bada jakie okoliczności przyczyniły się do uchybienia terminu ale czy do takiego uchybienia doszło.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.