Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1510/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że spółka zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Przyjąć należy, iż przyczyna ustania uchybienia terminu nastąpiła w dniu 19 października 2010 r., w którym to dniu doręczono Spółce postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego skargi. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożono w dniu 26 października 2010 r.
Następnie podano, że w rozpoznawanej sprawie Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Z akt sądowych wynika, iż doręczenie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpiło w trybie art. 73 p.p.s.a., po dwukrotnym pozostawieniu przesyłki zawierającej wezwanie Sądu w urzędzie pocztowym w Warszawie [...] i umieszczeniu informacji o pozostawieniu pisma, w skrzynce oddawczej adresata (k. [...] - koperta zawierająca informacje doręczyciela o dwukrotnym awizowaniu przesyłki pocztowej). Odnosząc się do twierdzenia Spółki, iż informacji o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym nie było zarówno w skrzynce pocztowej jak i w drzwiach jego mieszkania stwierdzić należy, że co do zasady argument taki mógłby zostać uwzględniony, gdyby w jakikolwiek sposób uprawdopodobniono jego wystąpienie, czego nie uczyniono.
Sąd wskazał, iż zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2010 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W zarządzeniu wskazano przykładową okoliczność uprawdopodobniającą brak winy - potwierdzenie złożenia reklamacji usługi pocztowej. Jednakże nadesłane oświadczenie Wiceprezesa Zarządu Spółki nie zawiera żadnych uzupełniających okoliczności mogących świadczyć o braku winy strony. Natomiast gołosłowne oświadczenie Wiceprezesa Zarządu Spółki z dnia 16 grudnia 2010 r. o złożeniu ustnej skargi na niewłaściwe doręczanie przesyłek pocztowych jest tożsame w skutkach z oświadczeniem zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, (również podpisanym przez Z.J.) i nie może skutecznie uprawdopodobniać wniosku.
Dalej podano, że Sąd I instancji ma ściśle określone możliwości prowadzenia postępowania dowodowego, będąc w zasadzie ograniczonym do przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.), więc wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka Wiceprezesa Zarządu Spółki nie mógł zostać uwzględniony.
Wskazano też, że nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez Spółkę zarzut dotyczący nieprawidłowego awizowania przesyłki. Wskazać należy, iż analiza koperty, w której znajduje się wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi potwierdza, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej nastąpiło zgodnie z wówczas obowiązującym § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) zastosowanym w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a.
Na koniec stwierdzono, iż zasadność wezwania o aktualny wypis z KRS nie może być kwestionowana we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Nie mniej stwierdzić należy, iż nawet gdyby w aktach sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 1066/09 znajdował się odpis z KRS Spółki, mając na względzie datę zakończenia tej sprawy (wyrok z dnia 7 października 2009 r.) oraz datę wpływu skargi w niniejszej sprawie IV SA/Wa 1510/10 (27 sierpnia 2010 r.), nie zwalniałoby to Sądu z obowiązku żądania przedstawienia przez Spółkę aktualnego dokumentu wykazującego osoby umocowane do działania w imieniu skarżącej (art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a.). Nie sposób bowiem uznać, iż wypis z KRS Spółki wydany przed rokiem był aktualny w dniu wpływu skargi w niniejszej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie działająca za pośrednictwem pełnomocnika [...] Sp. z o.o. wskazała, że Sąd I instancji naruszył:
- 1. art. 86 w zw. z art. 106 § 3 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię tych przepisów oraz przyjęcie, że wniosek o przesłuchanie strony, Wiceprezesa Zarządu Spółki nie mógł zostać uwzględniony z powodu ograniczeń w zakresie postępowania dowodowego wynikających z art. 106 § 3 p.p.s.a. w sytuacji, gdy strona wnosząca o przywrócenie terminu zobowiązana była do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, a zatem była uprawniona do wykorzystania środków nieograniczonych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy p.p.s.a. o postępowaniu dowodowym;
- 2. art. 86 w zw. z art. 73 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sytuacji, gdy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało Spółce skutecznie doręczone.
W tym miejscu podano, że we wniosku o przywrócenie terminu Spółka podnosiła, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi nie zostało jej doręczone. W zaskarżonym postanowieniu Sąd niesłusznie uznał, iż nastąpiło tzw. doręczenie zastępcze. Przedstawione powyżej okoliczności faktyczne prowadzą do wniosku, że Spółka nie miała jakiejkolwiek obiektywnej możliwości zapoznania się z treścią wezwania, a tym samym uzupełnienia braku formalnego skargi we wskazanym przez sąd terminie.
Ocena ziszczenia się skutku prawnego polegającego na uznaniu pisma za doręczone nie może być sformułowana wyłącznie w oparciu o stwierdzenie, iż pismo było przechowywane przez pocztę przez okres czternastu dni w jej placówce pocztowej, lecz musi być powiązana także z ustaleniem, że w czasie biegu terminu zostały spełnione wszelkie wymogi związane z pierwszym i powtórnym zawiadomieniem o nadejściu przesyłki. Nie można podzielić stanowiska Sądu, iż twierdzenie Spółki o nieskutecznym doręczeniu było gołosłowne i niczym nie poparte. Jak już zostało wskazane Sąd bezpodstawnie odrzucił wniosek Spółki o przesłuchanie strony. Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu Spółka wyraźnie wskazała na uchybienia w doręczeniu przesyłki.
Z akt sprawy (k.
24) wynika, że pełna adnotacja "awizowano dnia" wraz z podpisem znajduje się na drugiej, niewłaściwej stronie przesyłki. Na adresowej stronie przesyłki znajduje się jedynie pełna, czytelna adnotacja o dokonaniu powtórnego awizo. W związku z powyższym nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, iż czynności dotyczące awizowania zostały przeprowadzone poprawnie. Niespełnienie przesłanek formalnych wyklucza przyjęcie tzw. "fikcji doręczenia". Warunki doręczenia zastępczego muszą być bowiem ściśle spełnione, a wszelkie wątpliwości powinny być interpretowane na korzyść strony, ponoszącej negatywne konsekwencje doręczenia. Adresat musi być zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i o terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość, czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej.
W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Jakkolwiek strona może podnosić zarzut, iż uchybienie terminu jest następstwem okoliczności związanych z doręczeniem, w szczególności upatrywać brak swojej winy w tym, że nie zostało doręczone jej pismo, to podane przez skarżącą okoliczności mające wskazywać na niedoręczenie wezwania, nie są wystarczające. Co do zasady argument taki mógłby zostać uwzględniony, gdyby w jakikolwiek sposób uprawdopodobniono jego wystąpienie. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne byłoby np. wykazanie, że skrzynka oddawcza była uszkodzona lub też dostęp do tej skrzynki był powszechny.
Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 651/10, niepubl.).
Ponadto wskazać należy, że Sąd celem dokładnego wyjaśnienia podniesionej przez Spółkę okoliczności świadczącej o braku winy strony, dodatkowo wezwał skarżącą zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2010 r. do uzupełnienia wniosku poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W zarządzeniu wskazano przykładową okoliczność uprawdopodobniającą brak winy - potwierdzenie złożenia reklamacji usługi pocztowej.
Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że nadesłane oświadczenie Wiceprezesa Zarządu Spółki nie zawiera żadnych uzupełniających okoliczności mogących świadczyć o braku winy strony. Natomiast nie poparte niczym oświadczenie Wiceprezesa Zarządu Spółki z dnia 16 grudnia 2010 r. o złożeniu ustnej skargi na niewłaściwe doręczanie przesyłek pocztowych, również nie może skutecznie uprawdopodobniać wniosku. Wskazanie, że nastąpiła ustna reklamacja nie zostało poparte żadnym obiektywnie bezstronnym oświadczeniem – np. potwierdzeniem złożenia reklamacji. Za takie zaś nie może być potraktowane oświadczenie wnioskodawcy. Spółka również nie podnosiła, aby dostęp do jej skrzynki oddawczej był powszechny lub by była ona uszkodzona.
Pomimo zatem dodatkowego zarządzenia, twierdzenie Spółki o braku awizowania przesyłki pozostało gołosłowne i niczym niepoparte. Nieprzedłożenie żadnych dokumentów uprawdopodobniających podnoszoną okoliczność nie pozwala przyjąć, iż w rzeczywistości miała ona miejsce.
Ponadto z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu, zarówno urzędowego jaki i prywatnego. Przeprowadzenie tego postępowania zaś z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. Trafnie zatem podano w zaskarżonym postanowieniu, że wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka Wiceprezesa Zarządu Spółki nie mógł zostać uwzględniony.
Mając na uwadze, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wynika z dokumentu, na którym została zamieszczona adnotacja doręczyciela, że awizo zostało pozostawione w skrzynce na korespondencję (w dniu 3 września 2010 r. oraz awizo powtórne w dniu 13 września 2010 r.), to podważenie tego dowodu nie może być skuteczne, jeżeli przeciwstawia mu się tylko oświadczenie strony.
Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony przez Spółkę zarzut dotyczący nieprawidłowego awizowania przesyłki. Wskazać należy, iż analiza koperty w której znajduje się wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi potwierdza, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej nastąpiło zgodnie z wówczas obowiązującym § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) zastosowanym w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a. Na adresowej stronie przesyłki, nad nazwą firmy Spółki, znajduje się bowiem odręczna informacja "awizowano", obok widnieje odcisk pieczęci datownika "2010-09-03" oraz podpis listonosza, co czyni zadość przepisom w/w rozporządzenia (§ 9 ust. 1 pkt 2). Pozostałe czynności dotyczące powtórnego awizowania oraz zwrotu przesyłki nadawcy również zostały przeprowadzone poprawnie.
Wobec powyższego, zarzut doręczenia przesyłki w sposób niezgodny z wymaganiami w/w rozporządzenia należy uznać za nietrafny. Mając powyższe względy na uwadze, słusznie Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia