Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej K. N. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Na powyższe postanowienie K. N. wniosła sprzeciw, wskazując iż rozstrzygnięcie jest niesprawiedliwe, bowiem łączna suma dochodów jej oraz męża wynosi [...] złotych i nie wystarcza nawet na opłacenie wydatków związanych z mieszkaniem, wyżywieniem, leczeniem oraz pozostałymi potrzebami życiowymi.
W uzasadnieniu postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżąca jest inwalidą II grupy. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż skarżąca została wezwana do nadesłania dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej tj. dowodów potwierdzających wysokość posiadanych dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wyciągu z konta bankowego za ostanie trzy miesiące, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem, zeznania podatkowego za 2007 r. złożonego w urzędzie skarbowym.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Wraz z mężem otrzymują na bieżąco dochody z tytułu emerytur w wysokości [...] zł netto miesięcznie i nie mają innych osób na utrzymaniu. Ponadto nie nadesłała żądanych przez Sąd dokumentów dotyczących wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem jej i męża, ani też nie wskazała ich wysokości, nie nadesłała również wyciągu z konta bankowego, zeznania podatkowego, co oznacza, iż uchyla się od obowiązku przedłożenia tych dokumentów, mających na celu ustalenie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej tzn. ocenę czy po poniesieniu wspomnianych wydatków jest w stanie ponieść koszty sądowe i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Ponadto Sąd podkreślił, iż skarżąca wniosła wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w świetle poczynionych ustaleń, skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną - p.p.s.a.). Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła K. N., wnioskując o "rozpatrzenie jej dokumentów w ww. sprawie i naprawienie wyrządzonej jej krzywdy". Jednocześnie w zażaleniu zawarto prośbę do Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu o "nadanie biegu prawnego w dochodzeniu praw do przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez wnioskodawczynię, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osiągane bowiem przez nią dochody, przy uwzględnieniu również dochodów osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie pozwalają w żaden sposób na przyjęcie, iż została spełniona przesłanka niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, od której uzależnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym przez skarżącą.
Powyższe względy nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń, jak i oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu.
Mając wskazane wyżej okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.