Uzasadnienie
Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 37/16 odrzucił skargę kasacyjną J.L. (dalej określanego jako Skarżący) od postanowienia tego Sądu z dnia 12 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi Skarżącego na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący, działając osobiście, pismem z [...] lipca 2017 r. wniósł zażalenie, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. odrzucił z tej przyczyny, że nie zostało sporządzone przez fachowego pełnomocnika, zatem z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że nie stać go na poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej ani kosztów postępowania sądowego, zaznaczył przy tym, że odmówiono mu prawa pomocy. Ponadto Skarżący wskazał, że przepis art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), stwierdza, że strona może osobiście wnieść skargę kasacyjną bez korzystania z pomocy adwokata czy radcy prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem są kwestie wymienione w punktach 1 - 10, w tym odrzucenie skargi kasacyjnej (pkt 7). Jednocześnie w myśl art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Powyższy wymóg nie dotyczy spraw dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz spraw egzekucji administracyjnej związanych z tymi obowiązkami, jeżeli strona skarżąca jest reprezentowana przez doradcę podatkowego, ani spraw własności przemysłowej, gdy stronę reprezentuje rzecznik patentowy (art. 175 § 3 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Dodatkowo przymusu adwokacko-radcowskiego nie stosuje się, jeżeli zażalenie jest sporządzane przez sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowany nauk prawnych, będącego stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka bądź gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2 i 2a w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a).
Skarżący nie twierdzi, że jest jedną z wymienionych osób, rozpoznawana sprawa nie dotyczy spraw własności przemysłowej ani obowiązków podatkowych czy celnych i egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Oznacza to, że Skarżący nie korzysta z wyłączenia z obowiązku przymusu adwokacko-radcowskiego przy składaniu środków odwoławczych, w stosunku do których został wprowadzony ten obowiązek. Jak już wskazano, jednym ze środków zaskarżenia objętych powyższym przymusem jest zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, co wynika wprost z treści art. 194 § 4 P.p.s.a. Skoro zatem zażalenie Skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę kasacyjną zostało podpisane bezpośrednio przez Skarżącego, zaszły przesłanki do jego odrzucenia jako niedopuszczalnego. Użyte zaś określenie w art. 173 § 2 P.p.s.a., na który wydaje się powoływać Skarżący pomimo wskazania w treści zażalenia art. 174 P.p.s.a., że skargę kasacyjną może wnieść strona, nie oznacza, że skarga ta może być wniesiona bezpośrednio przez stronę skarżącą. Analizowane przepisy stanowią bowiem regulację szczególną.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu Skarżącego należy stwierdzić, że brak środków finansowych na opłacenie pomocy prawnej przez Skarżącego i poniesienia kosztów postępowania nie stanowi podstawy umożliwiającej pominięcie przymusu adwokacko-radcowskiego bądź zaniechanie poboru należnej opłaty sądowej. Okoliczności te mogą stać się podstawą do przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, ustanowienia pełnomocnika procesowego albo w obu tych zakresach łącznie. Skarżący w rozpoznawanej sprawie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże prawomocnym postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. odmówiono mu przyznania prawa pomocy.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.