Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 497/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi Ekologicznego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w miejscowości Ł. – G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] lipca 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Wejherowo z [...] października 2008 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie stacji bazowej telefonii cyfrowej na terenie działki nr [...] w Ł. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożono wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. We wniosku podniesiono, że w wyniku zaskarżonej "decyzji może dojść do wydania pozwolenia na budowę i wybudowania instalacji co może się wiązać z nieodwracalnymi skutkami dla chronionego krajobrazu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmawiając wstrzymania wykonania decyzji podkreślił, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być tylko akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie wywołuje skutków materialno-prawnych, ponieważ nie rodzi ona po stronie inwestora, ani pozostałych stron postępowania administracyjnego, żadnych uprawnień, ani obowiązków. Jest to jedynie promesa uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem otwiera możliwość wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, nie może natomiast stanowić podstawy do podjęcia działań inwestycyjnych. To, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę poprzedzone jest warunkiem uzyskania decyzji lokalizacyjnej, nie oznacza wcale, iż - utrzymana zaskarżoną decyzją w mocy - decyzja o lokalizacji inwestycji prowadzi samoczynnie do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Decyzja o pozwoleniu na budowę jest wydawana w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w ramach którego przysługują stronie stosowne środki zaskarżenia. Z tych też względów Sąd pierwszej instancji uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej.
W zażaleniu z 14 grudnia 2009 r., uzupełnionym następnie pismem z 6 stycznia 2010 r., Ekologiczne Stowarzyszenie [...] wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Wejherowo z [...] października 2008 r. W uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie przyznało, że decyzja o lokalizacji sama w sobie nie może stanowić podstawy do podjęcia działań inwestycyjnych. Jednocześnie podniesiono, że w odrębnym postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania pozwolenia na budowę, Stowarzyszenie nie będzie już stroną i nie będą mu przysługiwały środki zaskarżenia. Z tego względu, zanim sprawa zostanie rozstrzygnięta merytorycznie, może dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W odpowiedzi na zażalenie, [...] sp. z o.o. wniosła o oddalenie zażalenia. Spółka wskazała, że Stowarzyszenie nie wykazało istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1898/09, a także z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08), przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej wskazanego art. 61 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Na podstawie skarżonej decyzji inwestor nie może rozpocząć jakichkolwiek robót budowlanych.
Trafnie wykazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku nie podlega wykonaniu i nie powoduje bezpośrednio niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane wyżej skutki mogłyby wystąpić dopiero w związku z wykonaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednakże decyzja w tym przedmiocie podlega odrębnemu zaskarżeniu, i dopiero w przypadku jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, może zostać wstrzymane jej wykonanie. Nie mogą zatem odnieść skutku argumenty Stowarzyszenia dotyczące postępowania związanego z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Obecnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje wyłącznie zażalenie na odmowę wstrzymania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie stacji bazowej telefonii cyfrowej na terenie działki nr [...] w Ł. Wydanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.