Uzasadnienie
W dniu 22 listopada 2007 r. (data prezentaty) J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powyżej 30 zł. w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2003 r., sygn. akt SAB/Bk 40/02 umarzającym postępowanie sądowe ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2007 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł. Sprzeciw wniósł Burmistrza S. pismem z dnia [...]. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie SAB/Bk 40/02 zakończonej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2003 r.
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał skarżącemu J. B. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł. w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2003 r., sygn. akt SAB/Bk 40/02.
Zażalenie na to postanowienie wniosła Rada Miejska w S., domagając się uchylenia postanowienia, odmowy przyznania prawa pomocy skarżącemu i obciążenia J. B. kosztami postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na zażalenie J. B. wniósł o odrzucenie bądź oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie należało odrzucić, jako wniesione przez podmiot nieuprawniony.
Postępowanie o wznowienie postępowania sądowego jest postępowaniem szczególnym, którego uruchomienie jest możliwe wyłącznie z przyczyn wskazanych w art. 271 - 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie jest taką samą skargą, o jakiej mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a., a tryb jej wnoszenia różni się zasadniczo od wskazanego w tym przepisie. Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie dotyczy bowiem działalności organu administracji, lecz podważa zasadność prawomocnego orzeczenia sądu, z uwagi na szczególne okoliczności (wskazane w art. 271-273 p.p.s.a.). Do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (art. 276 p.p.s.a.), co nie oznacza jednak stosowania ich wprost. Skargę o wznowienie postępowania sądowego, która jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych przypadkach, wnosi się zatem bezpośrednio do sądu.
Zgodnie z art. 280 ust. 1 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona została w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z powyższego przepisu wynika, że dopiero po dokonaniu wstępnej kontroli dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, Sąd rozstrzyga na rozprawie o dopuszczalności wznowienia postępowania na podstawie ustawowych przesłanek wznowienia i wówczas istnieje możliwość rozpoznania sprawy na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). Postępowanie to ma zatem charakter dwuetapowy i dopiero po dokonanej wstępnej kontroli może nastąpić badanie zasadności samej skargi – przy odpowiednim zastosowaniu przepisów przed sądem I instancji (art. 276 p.p.s.a.).
Z tych względów należy uznać, że dopiero po zbadaniu w I etapie postępowania, czy skarga o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi, w przypadku ewentualnego wznowienia postępowania, rozszerzeniu ulega krąg uczestników tego postępowania, zgodnie z art. 32 i 33 p.p.s.a. We wstępnej fazie – badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, krąg uczestników zawężać będzie się wyłącznie do podmiotu domagającego się wznowienia postępowania. Na tym etapie, mimo dopuszczalności wniosku o przyznanie prawa pomocy przez domagającego się wznowienia postępowania, nie ma jeszcze innych stron i uczestników postępowania, którym przysługiwałoby uprawnienie do wnoszenia sprzeciwu czy zażalenia w postępowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd, w wyniku błędnego skierowania skargi o wznowienie postępowania sądowego przez J. B. za pośrednictwem Burmistrza S. (który udzielił odpowiedzi na tę skargę), przyznał błędnie Burmistrzowi prawo uczestnika tego postępowania, zanim zbadał skargę o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. - a tym samym uznał sprzeciw oraz następnie wniesione zażalenie za dopuszczalne.
Z powyżej wskazanych przyczyn wynika natomiast, że w świetle powołanych przepisów należało uznać zażalenie, jak i sprzeciw za niedopuszczalne. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 i art. 227 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.