Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 stycznia 2005 r. odmówił skarżącemu M. W.przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w dniu 7 lipca 2004 r. M. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 czerwca 2004 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 13 sierpnia 2004 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni braku formalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Skarżący wpisu nie uiścił. Nadesłał wprawdzie wypełniony formularz o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, jednakże formularz ten został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 3 września 2004 r., a zatem po upływie terminu, zakreślonego do uzupełnienia braków skargi. Wobec powyższego Sąd postanowieniem z dnia 30 września 2004 r. odrzucił skargę.
W dniu 15 października 2004 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wnosząc jednocześnie o ewentualne rozpoznanie wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podał, że w dniach od 9 lipca 2004 r. do 30 września 2004 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i dopiero w dniu 15 października 2004 r. po zgłoszeniu się do Sądu uzyskał informację o odrzuceniu wniesionej skargi i przyczynach takiej decyzji Sądu. W załączeniu M. W. przesłał kopie zaświadczeń lekarskich mających potwierdzić fakt przebywania przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim oraz uiścił kwotę 200 zł tytułem części wpisu sądowego od skargi.
Dalej Sąd wskazał, że stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej ppsa – jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu tego przepisu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołoży wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
W przedmiotowej sprawie skarżący podnosił, że od dnia 9 lipca 2004 r. do dnia 30 września 2004 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwiło mu uzupełnienie braku fiskalnego skargi. Z załączonych kopii zaświadczeń lekarskich wynika, że faktycznie w tym okresie M. W. pozostawał niezdolny do pracy, jednakże wynika z nich również, że nie przebywał w szpitalu, a lekarz zastrzegał, że pacjent może chodzić. Trudno zatem przyjąć, że skarżący dopełnił wszelkiej możliwej staranności wymaganej w tej sytuacji. Podkreślenia wymaga, że nawet gdyby M. W. był w związku z chorobą zmuszony do pozostawania w domu lub w szpitalu, to i tak ewentualne pismo czy też przekaz pocztowy mogliby nadać w urzędzie pocztowym żona bądź też syn, a wszelkich niezbędnych informacji skarżący mógł zasięgnąć w Sądzie telefonicznie.
Stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 86 § 1 p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Na powyższe postanowienie M. W. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że w czasie gdy został wezwany do uiszczenia wpisu przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
W dniu 2 września jego żona (po powrocie z urlopu) zgłosiła się do kancelarii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z prośbą o pomoc, w związku z upływem w dniu 1 września 2004 r. terminu do uiszczenia wpisu.
Skarżący dodał, że w tym czasie nie było go stać na uiszczenie wpisu w kwocie 500 zł. Wobec informacji, że można wystąpić o prawo pomocy, w dniu 3 września 2004 r. wysłany został do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. O potrzebie złożenia wniosku co do przywrócenia terminu skarżący dowiedział się w dniu 15 października 2004 r. Według skarżącego Sad niesłusznie przyjął brak staranności w załatwianiu tej sprawy, gdyż otrzymanie zwolnienia lekarskiego zwalnia od wykonywania pracy zawodowej, a także zwalnia z innych czynności. Syn skarżącego na przełomie sierpnia i września odbywał praktyki na Bałtyku, jako student Akademii Morskiej, żona zaś przebywała na urlopie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, że w sprawie brak było przesłanek do przywrócenia na podstawie art. 86 § 1 ppsa terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Istotnymi w sprawie były te okoliczności, które sprawiły, że doszło do uchybienia 7-dniowemu terminowi przewidzianemu do uiszczenia wpisu.
Jako przyczynę przekroczenia tego tygodniowego terminu skarżący wskazał chorobę oraz trudności finansowe.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się zasadniczo nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
Tymczasem skarżący był chory przez dłuższy okres. Powinien więc, podjąć także działania, które zabezpieczyłyby jego interes, zwłaszcza w sytuacji toczącego się postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.
Rzeczą skarżącego było zorganizowanie sobie prowadzenia bieżących spraw, wobec długotrwałej choroby.
Brak winy w uchybieniu terminowi musi być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można było przyjąć, aby zachodziły okoliczności usprawiedliwiające niedochowanie terminu zastrzeżonego do uiszczenia wpisu. Natomiast trudności finansowe w terminowym dokonaniu opłaty są przesłanką do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Aby jednak taki wniosek przerwał skutecznie bieg terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu, musiałby być złożony w tym 7-dniowym terminie.
Zaznaczyć trzeba, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu został oddalony, gdyż Sąd uznał, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu było zawinione.
Zatem okoliczności przedstawione w zażaleniu, które miały miejsce po dniu 1 września 2004 r. miały znaczenie drugorzędne. Byłyby one istotne tylko wtedy, gdyby w sprawie nastąpiło odrzucenie wniosku, jako spóźnionego, w trybie art. 88 ppsa.
Z tych wszystkich względów należało zażalenie oddalić, zgodnie z art. 184 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa.