Postanowienie NSA z 18 stycznia 2017 r., II OZ 3/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Okręgowej Rady Łowieckiej w Zielonej Górze

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Go 314/16 o odrzuceniu zażalenia Okręgowej Rady Łowieckiej w Zielonej Górze

Skład

Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon

Sprawa

w sprawie ze skargi T. M. na uchwałę Okręgowej Rady Łowieckiej w Zielonej Górze z dnia 18 grudnia 2015 r., nr 15/2015 w sprawie odwołania do ORŁ w Zielonej Górze kol. T. M. od uchwały nr [...] w Zielonej Górze z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie kary porządkowej za nieprzestrzeganie zasad selekcji przy odstrzału jeleni byków postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Go 314/16, odrzucił zażalenie Okręgowej Rady Łowieckiej w Zielonej Górze na postanowienie z dnia 19 września 2016 r. o przywróceniu terminu do wniesienia skargi T. M. na uchwałę Okręgowej Rady Łowieckiej w Zielonej Górze z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...].

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 r., skarga T. M. została odrzucona, jako wniesiona po upływie terminu.

Postanowieniem z dnia 19 września 2016 r. Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi.

Prezes Okręgowej Rady Łowieckiej w Zielonej Górze wniósł zażalenie na ww. postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi.

Zarządzeniem z dnia 12 października 2016 r. Prezes ORŁ w Zielonej Górze został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem jego odrzucenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.) poprzez:

1. wykazanie umocowania Prezesa ORŁ w Zielonej Górze do reprezentowania ORŁ w Zielonej Górze w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym w szczególności do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 19 września 2016 r. w sprawie II SA/Go 314/16 oraz do reprezentowania strony w postępowaniu przed NSA, poprzez złożenie oryginalnego lub uwierzytelnionego dokumentu potwierdzającego to umocowanie, bądź
2. podpisanie zażalenia przez osobę umocowaną do reprezentowania Okręgowej Rady Łowieckiej w Zielonej Górze i w takim wypadku złożenie pełnomocnictwa bądź innego dokumentu potwierdzającego umocowane do reprezentowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

W odpowiedzi, Prezes ORŁ w Zielonej Górze w piśmie z dnia 26 października 2016 r. podał, że szczegółowe umocowanie Prezesa ORŁ w Zielonej Górze zostanie podjęte na najbliższym posiedzeniu Rady, które odbędzie się w listopadzie bieżącego roku. Do pisma załączono uchwałę ORŁ nr 1/2015 z dnia 11 lipca 2015 r. w sprawie wyboru Prezesa, jego Zastępcy i Sekretarza ORŁ.

Dalej Sąd wskazał, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi - art. 32 p.p.s.a. Niemniej jednak, również i inne jednostki, także te nieposiadające osobowości prawnej, mają zdolność sądową o ile przepis prawa dopuszcza możliwość nałożenia na nie m.in. obowiązków - art. 25 § 3 p.p.s.a. Istotnym przymiotem jednostki zezwalającym jej na bycie stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zdolność sądowa, którą art. 25 § 1 p.p.s.a. definiuje jako "zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona". Podmioty, którym przysługuje zdolność sądowa w sprawie sądowoadministracyjnej, wymienia art. 25 p.p.s.a. Zawarty tam katalog - jak wskazuje się w doktrynie - nie może być jednak traktowany jako pełny. Organy administracji publicznej sensu stricto i podmioty, którym zlecono wykonywanie funkcji administracji publicznej, które nie są osobami fizycznymi, prawnymi, czy jednostkami organizacyjnymi albo organizacjami społecznymi, wymienionymi w art. 25 p.p.s.a., muszą być również wyposażone w zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż ich udział w każdym takim postępowaniu jest obligatoryjny. Skoro w sprawie sądowoadministracyjnej stroną jest nie tylko skarżący, ale także organ, którego działanie, bezczynność czy przewlekłość jest przedmiotem skargi, a strona, której udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest konieczny, nie może być pozbawiona zdolności sądowej, to zdolność sądową określonego podmiotu w przedmiotowym postępowaniu należy wywodzić nie tylko z art. 25 p.p.s.a. ale także art. 32 p.p.s.a., a ponadto z przepisów szczególnych, które pozwalają na daną jednostkę nałożyć obowiązki, przyznać uprawnienia, skierować nakazy i zakazy, a także stwierdzić albo uznać uprawnienia lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Przepis art. 28 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy, albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie natomiast z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Wymagania, jakie powinny spełniać pisma w postępowaniu sądowym zostały szczegółowo określone w art. 46 § 1 - § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo powinno zawierać podpis strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

W ocenie Sądu, pomimo wezwania, obowiązek przedłożenia dokumentu określającego umocowanie Prezesa ORŁ w Zielonej Górze do reprezentowania ORŁ w Zielonej Górze w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie został wykonany. Również nadesłana do Sądu w dniu 28 października 2016 r. uchwała Okręgowej Rady Łowieckiej nr 1/2015 z dnia 11 lipca 2015 r. w sprawie wyboru Prezesa, jego Zastępcy i Sekretarza ORŁ nie mogła stanowić prawidłowej podstawy dla przyjęcia, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym spełniony został warunek przedłożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania ORŁ przez Prezesa ORŁ. Takim dokumentem powinna być w szczególności uchwała podjęta przez podmiot do tego uprawniony. Ponadto z załączonego Statutu Polskiego Związku Łowieckiego stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego nie wynika również, aby sam wybór na Prezesa Okręgowej Rady Łowieckiej oznaczał że jest on reprezentantem Okręgowej Rady Łowieckiej na zewnątrz. W myśl art. 32 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 2005 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2015 poz. 2168 ze zm.) organem Polskiego Związku Łowieckiego jest Zarząd Główny jako organ zarządzający Polskiego Związku Łowieckiego, który w myśl ust. 2 tego artykułu reprezentuje Związek na zewnątrz. Ponadto § 113 Statutu PZŁ stanowi, że do zakresu działalności Zarządu Głównego, będącego jednym z krajowych organów Zrzeszenia (§ 98 ust. 1 pkt 3 Statutu) należy reprezentowanie Zrzeszenia (PZŁ) na zewnątrz.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że braki formalne zażalenia nie zostały uzupełnione i z tych przyczyn odrzucił zażalenie na podstawie art. 194 § 3 i art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.

Okręgowa Rada Łowiecka w Zielonej Górze w zażaleniu na powyższe postanowienie podniosła, że podczas posiedzenia Rady w dniu 18 listopada 2016 r. podjęta została uchwała nr 24/2016 w sprawie wniesienia zażalenia do NSA i upoważniła Prezesa ORŁ do występowania w jej imieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zm. - dalej: "p.p.s.a."), zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać podpisy strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przepis art. 29 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy zażalenie na postanowienie z 19 września 2016 r. złożone zostało przez Polski Związek Łowiecki Okręgowa Rada Łowiecka w Zielonej Górze, przy czym podpisał je Prezes Okręgowej Rady Łowieckiej. W takim stanie sprawy zasadnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 października 2016 r. wezwano Prezesa ORŁ do usunięcia braku formalnego zażalenia, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem jego odrzucenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.) poprzez wykazanie umocowania Prezesa ORŁ w Zielonej Górze do reprezentowania ORŁ w Zielonej Górze w postępowaniu przed sądem administracyjnym, bądź podpisanie zażalenia przez osobę umocowaną do reprezentowania ORŁ w Zielonej Górze i w takim wypadku złożenie pełnomocnictwa bądź innego dokumentu potwierdzającego umocowane do reprezentowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Rygorem właściwym dla uzupełniania braków formalnych zażalenia - stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - jest jego odrzucenie.

Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że pomimo wezwania nie został wykonany obowiązek przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie Prezesa ORŁ do złożenia zażalenia i działania w sprawie. W wyznaczonym terminie nadesłano bowiem do Sądu tylko uchwałę z 11 lipca 2015 r. o wyborze Prezesa ORŁ oraz pismo zawierające dodatkowe informacje. Sąd Wojewódzki kierując się treścią art. 32a ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo łowieckie oraz postanowieniami Statutu Polskiego Związku Łowieckiego przyjął, że z samego wyboru Prezesa Okręgowej Rady Łowieckiej nie wynika, aby był on reprezentantem uprawnionym do podjętych działań w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim stanie sprawy zasadne było odrzucenie zażalenia, o czym orzeczono postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. Zaznaczyć należy, że ocena prawna Sądu Wojewódzkiego zawarta w zaskarżonym postanowieniu nie została podważona w zażaleniu. Natomiast zarzut odwołujący się do podjętej uchwały ORŁ z dnia 18 listopada 2016 r. nie mógł odnieść skutku, skoro dotyczy okoliczności, która miała miejsce po upływie terminu wyznaczonego na uzupełnienie braku formalnego zażalenia.

Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.