Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę J. P. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Skarżący była obecna na rozprawie osobiście. Po zamknięciu rozprawy, został ogłoszony wyrok oddalający skargę, sędzia sprawozdawca podał ustnie zasadnicze motywy rozstrzygnięcia. Przewodniczący składu orzekającego pouczył strony, że uzasadnienie pisemne wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Tego samego dnia o godzinie 10:30 odbyła się rozprawa ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie warunków zabudowy. Skarga ta została uwzględniona i Sąd pouczył strony o terminie i sposobie zaskarżenia wyroku.
W dniu 29 listopada 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Podała, że nie jest prawnikiem i wskazanego dnia miała dwie rozprawy bezpośrednio po sobie. Pamięta, że ktoś z osób orzekających mówił, że uzasadnienie wraz z wyrokiem zostanie jej przesłane. Natomiast w dniu 29 listopada 2016 r. pracownik sekretariatu poinformował ją, że uzasadnienie wyroku przychodzi jedynie na wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że nie można uznać, iż uchybienie przez skarżącą terminowi do wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku było przez nią niezawinione. Skarżąca wskazuje na treść pouczenia, które otrzymała od jednego ze składów orzekających. Rzeczywiście w dniu 15 listopada 2016 r. odbyły się dwie rozprawy ze skarg skarżącej. Jedna skarga została uwzględniona, a w niniejszej sprawie oddalona. W obu przypadkach skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie zaskarżenia wyroku. Okoliczność, że w sprawie, w której skarga jej została uwzględniona, strona poinformowana została, że uzasadnienie sporządzone zostanie z urzędu i jej przesłane, nie usprawiedliwia nieuwagi skarżącej i braku świadomości co do konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w przypadku oddalenia skargi. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie wszystkie orzeczenia są uzasadniane z urzędu. W sprawach, takich jak przedmiotowa, w których skarga została oddalona, uzasadnienie sporządzane jest na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Stanowi o tym przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. Wskazany termin liczony jest od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku jedynie w sytuacji, gdy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym, co wynika z art. 139 § 4 p.p.s.a. Strona została dwukrotnie prawidłowo pouczona o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w zawitym terminie 7 dni w przypadku oddalenia skargi. Po raz pierwszy w zawiadomieniu o rozprawie, gdzie zaznaczono, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zgłoszenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Po raz drugi skarżąca została pouczona o treści powyższego przepisu przy ogłoszeniu wyroku.
Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 5 grudnia 2016 r. podkreślając, iż nie jest prawnikiem i nie zrozumiała zakresu o różnicy pouczeń udzielonych jej w obu sprawach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącą we wniosku nie uprawdopodabniają braku jej winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Powołane wyżej przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są tak skonstruowane, że przy ocenie, czy uchybienie terminu, jest zawinione, czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji w których zaniedbanie skarżącej było wynikiem zwykłego błędu, czy jego kwalifikowanej postaci - rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Jak zasadnie podkreślił Sąd skarżąca była dwukrotnie pouczona o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, na rozprawie i w zawiadomieniu o terminie rozprawy. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w treści zażalenia, prowadzą do uznania, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z własnej winy.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.