Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi M. B., A. C., K. R. i H. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymująca w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2013 r., którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2011 r., pozwalającą na usunięcie z terenu działek nr [...] i [...], położonych na [...] przy ul. K. dwóch drzew: lipy drobnolistnej i kasztanowca zwyczajnego.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, obok powyższej skargi M. B. wniósł także skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. orzekające o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania m. in. M. B., A. C., K. R. i H. S. od ww. decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2011 r. z uwagi na brak interesu prawnego w sprawie. Wyrokiem z dnia 20 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 759/12) oddalił skargę na tę decyzję. Z notatki służbowej wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał jeszcze skargi kasacyjnej.
Zawieszając postępowanie w sprawie skargi na decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), uznając, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. W obydwu sprawach kluczową kwestią jest okoliczność, czy skarżący mają interes prawny w postępowaniach administracyjnych. Rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 759/12 miałoby więc wpływ na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Pomimo tego, że inny jest przedmiot postępowania w obu sprawach - w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 759/12: czy skarżący mogli skutecznie wnieść odwołanie, zaś w niniejszej sprawie: czy mogą żądać wznowienia postępowania, jednak w obu kluczowe znaczenie ma istnienie po stronie skarżących interesu prawnego w sprawie, której przedmiotem jest wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z konkretnej nieruchomości.
Jak zauważył ponadto Sąd, podczas rozprawy na pytanie Sądu, czy w ocenie M. B. niniejsza sprawa pozostaje w związku ze sprawą zakończoną nieprawomocnym wyrokiem o sygn. IV SA/Wa 759/12 skarżący stwierdził, że związku takiego nie ma, gdyż Sąd powinien zbadać w niniejszej sprawie, czy organ nie powinien wznowić postępowania z urzędu. Kwestia ta wykracza poza granice sprawy, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane wskutek złożenia przez skarżących wniosku o wznowienie postępowania, a Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. może orzekać tylko w kwestii rozstrzyganej przez organ (tzn. czy skarżący mają interes prawny w złożeniu wniosku).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 759/12 orzekł, jak na wstępie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. C., wnosząc o jego uchylenie i stwierdzając, że Sąd nie powinien ograniczać się tylko do badania, czy skarżący mają interes prawny w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania ale również ustalić, czy nie został naruszony interes prawny publiczny. Tym interesem prawnym publicznym jest kwestia zapobieżenia wykonania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew z [...] opartej na nierzetelnej opinii rzeczoznawcy. Wszystko zmierza zaś ku temu, aby skarżącym odmówić przymiotu bycia stroną w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdzić trzeba, iż zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym". W świetle tego przepisu sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, gdy w sprawie pojawi się zagadnienie wstępne (prejudycjalne), które ma miejsce w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może bezpośrednio wpływać na wynik toczącego się postępowania. W rezultacie uzasadnia to celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Pomimo, iż zawieszenie określone w tym przepisie ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, to jednak ustalenie to nie może mieć cech dowolności. Obowiązkiem Sądu pozostaje bowiem wykazanie owego bezpośredniego związku pomiędzy porównanymi postępowaniami.
Stwierdzić trzeba, iż przedmiot niniejszej sprawy stanowi skarga na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymujące mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 2011 r. Z kolei przedmiot sprawy zakończonej nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 759/12 stanowi skarga na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r., którym uznano niedopuszczalność odwołania E. R., K. R., A. C., R. S., H. S., M. D., T. J., B. K., S. P. i M. B. od ww. decyzji z dnia [...] października 2011 r.
Dostrzegając odmienność obu tych przedmiotów, Sąd pierwszej instancji prawidłowo wykazał, iż sprawy te pozostają we wzajemnej, bezpośredniej relacji, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dotyczą one bowiem interesu prawnego strony skarżącej i jego kwalifikacji jako strony postępowania administracyjnego. To wspólne ustalenie organów stało się podstawą tak odmowy wznowienia postępowania jak i stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Prawomocne zatem rozstrzygnięcie tej kwestii w jednej ze sprawy wywrze skutek na drugą.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.