Postanowienie NSA z 14 kwietnia 2010 r., II OZ 307/10

Wydany

14 kwietnia 2010 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2009 r., VII SA/Wa 1184/09, o odmowie dopuszczenia Z. M. do udziału

Skład

Sędzia NSA Wiesław Kisiel

Sprawa

w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi D. S. oraz J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r., VII SA/Wa 1184/09, odmówił Z. M. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi D. S. oraz J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd I. instancji wskazał, że pojęcie strony, jakim się posługuje art.28 K.p.a. oraz pozostałe przepisy Kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza uprawnienie do skutecznego żądania czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo - żądania zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny musi być efektem regulacji przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony (art.28 k.p.a.) i nie jest legitymowany do kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

Zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę płyty obornikowej, zbiornika na płynne odchody zwierzęce oraz silosu na kiszonkę wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacyjną i linią kablową, lecz ma wyłącznie charakter formalnoprawny i odnosi się do orzeczenia załatwiającego wniosek B. P. i innych o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w/w inwestycji. W przedmiotowym postępowaniu sądowym badana jest jedynie zasadność podjętego rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc – wyłącznie brak legitymacji procesowej osób występujących z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu nie jest natomiast pozwolenie na budowę.

Jedynie w przypadku badania legalności pozwolenia na budowę, zasadne byłoby rozważenie interesu prawnego Z. M. do występowania w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Natomiast nie jest możliwe dysponowanie przez Z. M. interesem prawnym w sprawie legitymacji procesowej wymienionych wcześniej wnioskodawców. W tym zakresie Z. M. może mieć jedynie interes faktyczny, tj. może on być bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże to zainteresowanie nie jest chronione przez prawo powszechnie obowiązujące.

Z tego względu, Sąd I. instancji, na podstawie art.33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, dalej "P.p.s.a.") odmówił dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.

Z. M. w zażaleniu podniósł, że jego interes prawny do wystąpienia w charakterze uczestnika postępowania wynika z art.5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego. Jako mieszkaniec sołectwa W. ma interes prawny w tym, aby została otwarta droga do wznowienia postępowania administracyjnego w celu usunięcia nieprawidłowości dotyczących realizacji inwestycji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (art.33 § 2 P.p.s.a.). O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji.

Wskazany w zażaleniu art.5 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz.1118 z późn. zm.) nie jest źródłem interesu prawnego Z. M. w postępowaniu sądowym, ograniczonym do samej tylko oceny legitymacji podmiotów żądających stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ otrzymujący żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, musi w pierwszej kolejności ustalić czy wnioskodawca legitymuje się przymiotem strony. Ponieważ w niniejszej sprawie organ ocenił, że wnioskodawcy (legitymacji nie posiadali, więc w ogóle nie przystąpił do badania zgodności z prawem decyzji wymienionej w ich wniosku o stwierdzenie nieważności. Prawidłowo więc Sąd I. instancji orzekł, że w takiej sytuacji nie można mówić o zaangażowaniu interesu prawnego Z. M. w sprawę legitymacji procesowej B. P. i innych. Z tego powodu uzasadniona była odmowa dopuszczenia Z. M. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania sądowego.

W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2009 r. odpowiada prawu, zaś zażalenie należało oddalić na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a.