Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 498/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2003 r., nr [...] o nakazie rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 8 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt [...], przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od wpisu sądowego od wniesionej skargi i ustanawiając dla skarżącej pełnomocnika.
W dniu 5 października 2004 r. pełnomocnik skarżącej adwokat P. S. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kwoty 180 zł. tytułem nieopłaconego zastępstwa procesowego, na podstawie § 3 ust 2, § 5, § 13 ust 4 pkt 2 i § 18 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348) w związku z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a. Pełnomocnik zwrócił się o przyznanie kwoty w wysokości 150 % stawki minimalnej - "ze względu na krótki okres czasu, w którym należało zapoznać się ze sprawą i wydać opinię."
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał adwokatowi 120 zł. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej, określonej w § 18 ust 1 pkt 2 lit b; tym bardziej, że pełnomocnik powołując się we wniosku na krótki okres czasu, w jakim był zobligowany do wniesienia skargi kasacyjnej
Sygn. akt II OZ 314/05 bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia - sporządzoną opinię wniósł w rezultacie 3 dni przed upływem terminu. Odpis postanowienia doręczono adwokatowi w dniu 3 marca 2005 r.
Zażalenie na postanowienie wpłynęło w dniu 8 marca 2005 r. Pełnomocnik twierdzi w nim, że o fakcie ustanowienia pełnomocnikiem został powiadomiony w dniu 6 października 2004 r., ale wyłącznie z uwagi na fakt, że strona sama się z nim skontaktowała, miał możliwość zapoznania się z aktami w dniu 4 października 2004 r. i dzięki temu mógł złożyć opinię już w dniu 5 października 2004 r. Podniósł natomiast, iż zamiast trzydziestu dni na ewentualne wniesienie skargi miał zaledwie cztery dni, a więc ponad siedem razy mniej, co powinno mieć decydujące znaczenie przy ustalaniu wysokości przyznanego wynagrodzenia. Ponadto pełnomocnik skarżącej wystąpił o "wyodrębnienie z kwoty wynagrodzenia podatku VAT (..) ponieważ Sąd nie odprowadza zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zasady przyznawania wynagrodzenia określa powołane wyżej rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia wskazuje wysokość minimalnej stawki za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (120 zł.).
Sąd może przyznać opłatę wyższą od stawki minimalnej tylko w przypadku, gdy uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata, nie może ona jednak przekroczyć sześciokrotnej stawki minimalnej (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Natomiast w przypadku zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przysługuje adwokatowi zwrot w wysokości do 150 % stawki minimalnej za określoną czynność (§ 19 ust 1 rozporządzenia). Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami przyznanie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej może nastąpić jedynie do wysokości 150 % stawki minimalnej (w rozpatrywanym przypadku) i wyłącznie w uzasadnionych szczególnymi okolicznościami przypadkach spraw o wyjątkowo skomplikowanym charakterze, w związku z którym zachodzi konieczność wykonania pracy nieproporcjonalnej do ustalonej stawki minimalnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie sytuacja taka zachodzi. Sprawa, w której wyznaczono adwokata P. S. pełnomocnikiem z urzędu, nie cechuje się stopniem skomplikowania uzasadniającym przyznanie wynagrodzenia we wnioskowanej wysokości 180 zł.(150 % stawki minimalnej).
Po pierwsze należy zauważyć, że pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w ciągu jednego dnia od zapoznania się z aktami, nie można tym samym uznać, że charakter sprawy był szczególnie skomplikowany i wymagał niewspółmiernych nakładów pracy ze strony pełnomocnika, skoro był on w stanie jednego dnia przeanalizować akta, ocenić możliwość wniesienia skargi kasacyjnej oraz sporządzić opinię, a następnego dnia złożyć opinię w sądzie. Nie można przyznać wynagrodzenia w najwyższej możliwej wysokości, szczególnie, że ta sama stawka minimalna dotyczy sytuacji, w których pełnomocnik wnosi skargę kasacyjną (obejmuje więc sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej), co wiąże się bez wątpienia z
Nie można również uznać za uzasadnione twierdzeń zawartych w zażaleniu, iż krótki czas w jakim pełnomocnik był zobligowany do sporządzenia skargi kasacyjnej bądź opinii, uzasadnia podniesienie wynagrodzenia powyżej określonej stawki minimalnej. Należy przede wszystkim podkreślić, że w aktach sprawy (k.43) znajduje się pełnomocnictwo, udzielone przez E. Z. adwokatowi P. S. w dniu 1 października 2004 r. i od tego dnia formalnie umocowany pełnomocnik mógł podejmować wszelkie czynności i nie może tłumaczyć się, że nie był świadomy faktu udzielonego mu pełnomocnictwa. Ponadto profesjonalny pełnomocnik, znajdując podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej, powinien mieć też świadomość możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 86 § 1p.p.s.a.).
W odniesieniu do zawartego w zażaleniu wniosku o "wyodrębnienie z kwoty wynagrodzenia podatku VAT" Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że nie należy to do kompetencji Sądu i wniosek pełnomocnika nie został poparty wskazaniem konkretnej podstawy prawnej.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.