Uzasadnienie
II OZ 318 / 10
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił skarżącemu S. A. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż S. A. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego źródło utrzymania stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 2.000 zł. Wydatki miesięczne wynoszą łącznie 1.859 zł, na które składają się: 1350 zł - rata spłat zaciągniętego kredytu, 265 zł - czynsz za mieszkanie, 109 zł - opłata za telefon komórkowy, 135 zł opłata za telewizję kablową i internet. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomości rolna o pow. 20 ha, dom o pow. 80 m2 (na wsi) oraz mieszkanie o pow. 38 m2. Dodatkowo S. A. dzierżawi działkę rolną o powierzchni ok. 3 ha. Jak wskazał Sąd wnioskodawca za rok 2008 uzyskał dotacje z UE w łącznej wysokości 18.071,92 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, iż skarżący nie podał, czy osiągany miesięczny dochód obejmuje dopłaty z UE, czy jest to dochód uzyskiwany prócz dotacji. Sąd podkreślił też, iż na obecnym etapie postępowania skarżący uiścił już opłatę za sporządzenie i doręczenia mu uzasadnienia wyroku.
Oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy, Sąd doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca w ocenie Sądu nie wykazał, iż nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie ponieść ewentualnych dalszych kosztów sądowych w sprawie.
Mając przedstawione wyżej okoliczności na uwadze, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. A., wnioskując o jego uchylenie w całości i wskazując, że dochód miesięczny obejmuje dopłaty z UE za 2009 r. Skarżący podał też, że nie otrzymał jeszcze żadnego odszkodowania tzw. "kredytu klęskowego". Zaciągnięte kredyty przeznaczył na zakup ziemi z powodu zalewania i podtapiania działek przeznaczonych pod wypas bydła. W chwili obecnej toczą się procedury związane z zakupieniem ziemi od Agencji Nieruchomości Rolnych. Skarżący wskazał również, iż nie jest w stanie "bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu" ponieść dalszych kosztów w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stwierdzić trzeba, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji dokonując analizy przedstawionych przez skarżącego dokumentów, nie zostało wykazane przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osiągane, bowiem przez niego dochody oraz stan zgromadzonego majątku nie pozwalają w żaden sposób na przyjęcie, iż została spełniona przesłanka niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, od której uzależnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym przez stronę skarżącą.
Powyższe względy nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń, jak i oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu.
Mając wskazane wyżej okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.