Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2004r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie częściowo uwzględnił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględnienie wniosku w części polegało na przyznaniu skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolniono ich z części wpisu w kwocie w 4/5 jego wysokości. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sądu I instancji wskazano, iż sytuacja majątkowa wnioskodawców i uzyskiwane dochody nie pozwalają im na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie nie wykazali oni, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli skarżący R. i A. K.. W zażaleniu podnieśli, że ich sytuacja majątkowa uległa dalszemu pogorszeniu, gdyż uzyskiwane dochody wynoszą obecnie 531,28 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie jedynie w części.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy.
Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że istotnie skarżący nie mają takiego majątku, żeby mogli ponieść pełne koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla swojej rodziny. Wyczerpuje to przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezbędne jest przyznanie skarżącym prawa pomocy w większym stopniu niż uczynił to Sąd I instancji.
W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stan majątkowy wnioskodawców uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w części i to w takim zakresie, jaki jest niezbędny do zapewnienia prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, tj. zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi w całości. Brak jest natomiast podstaw, ażeby ustanowić na ich rzecz adwokata lub radcy prawnego, gdyż Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami skargi, jest zobligowany do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu z urzędu, co powoduje uchylenie decyzji niezgodnej z prawem nawet przy znikomej aktywności strony skarżącej w procesie przed sądem administracyjnym. Należy również mieć na uwadze treść przepisu art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Natomiast dalsze koszty postępowania, jakie mogą wyniknąć w jego toku, mają charakter potencjalny, a z treści zażalenia wynika, że córka skarżących mimo opóźnienia będzie otrzymywała stypendium, które zasili rodzinny budżet skarżących.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.