Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2345/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę Fundacji P. na uchwałę Rady Gminy Warszawa-Wilanów (obecnie Rada m. st. Warszawy) z dnia 29 czerwca 2000 r. Nr... w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Gminy Warszawa-Wilanów (obecnie Rada Miasta Stołecznego Warszawy) z dnia 29 czerwca 2000 r. Nr 268 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniła m.in., że pismem z 20 maja 2021 r. wezwała Radę Miasta Stołecznego w Warszawie do usunięcia naruszenia prawa. Do chwili obecnej organ nie udzielił odpowiedzi na ww. pismo.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Stołecznego Warszawy (następca prawny Rady Gminy Warszawa-Wilanów) wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybienie terminu.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, co w świetle jej art. 18, miało miejsce w dniu 1 czerwca 2017 r.
Na mocy art. 9 pkt 2 i 3 wspomnianej wyżej ustawy znowelizowano przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w tym przepisy art. 52 (normujący obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu) i art. 53 (regulujący termin do wniesienia skargi). Natomiast, na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej nowe brzmienie otrzymał art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446, dalej "u.s.g."). W rezultacie, obecnie dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy, nie jest już konieczne wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Zasada ta ma jednak zastosowanie wyłącznie do uchwał organów gminy podjętych po 1 czerwca 2017 r.
W związku z powyższym w przypadku uchwały Rady Gminy Warszawa-Wilanów z dnia 29 czerwca 2000 r. ocenę prawidłowości jej zaskarżenia przez Fundację należało przeprowadzić uwzględniając dotychczasowe brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g. i art. 52 § 1 i 4 oraz art. 53 § 2 p.p.s.a., obowiązujące przed 1 czerwca 2017 r.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Stosownie do treści art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4).
Termin do dokonania tej czynności został przez ustawodawcę dookreślony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Przepis ten w brzmieniu dotychczasowym stanowił, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwałą siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 stwierdził, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd Wojewódzki stwierdził, że pismem z 20 maja 2021 r. skarżąca wezwała Radę Miasta Stołecznego Warszawy, jako następcę prawnego Rady Gminy Warszawa-Wilanów do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia 29 czerwca 2000 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że od tego dnia rozpoczął się bieg sześćdziesięciodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu na tę uchwałę, którego upływ przypadał na dzień 20 lipca 2021 r. Tymczasem skarżąca wniosła skargę dopiero 13 października 2022 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła Fundacja P., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj.
- art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a. w starym brzmieniu) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez ich błędne zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi jako wniesionej po terminie w sytuacji, w której strona nie uchybiła terminowi do wniesienie skargi, bowiem do oceny spełnienia wymogów formalnych i terminowości złożenia skargi stosowany powinien być art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm.), który nie zakreśla terminu na złożenie skargi na uchwałę organu gminy;
- art. 101 ust. 1 u.s.g. w starym brzmieniu przez jego niezastosowanie, które doprowadziło do odrzucenia skargi, podczas gdy u.s.g. w starym brzmieniu nie zakreśla terminu, w którym możliwe jest wniesienie skargi na uchwałę zawierającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu zażalenie podniesiono, że WSA wadliwie zastosował art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 53 § 2 p.p.s.a. w starym brzmieniu, przyjmując, iż Fundacja była uprawniona do wniesienia skargi najpóźniej w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i odrzucając skargę jako złożoną po terminie. Tymczasem, zdaniem skarżącej, do oceny wymogów formalnych i terminowości złożenia skargi na uchwałę (lub zarządzenie) podjętą przez organ gminy, stosować można wyłącznie art. 101 u.s.g. w starym brzmieniu, który nie zakreśla terminu na wniesienie skargi.
Skarżąca Fundacja nie zgadza się ze stanowiskiem WSA, wedle którego art. 53 § 2 p.p.s.a. w starym brzmieniu ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w starym brzmieniu.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi do rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy Warszawa-Wilanów (obecnie Rada m. st. Warszawy) została podjęta w dniu 29 czerwca 2000 r. Jak słusznie zauważył Sąd Wojewódzki, jest to o tyle istotne, że wskazuje w jakim brzmieniu przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą być stosowane w niniejszej sprawie. Od dnia 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935, dalej: ustawa zmieniająca). W art. 9 tej ustawy zawarto wskazanie jakie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) ulegają zmianie od chwili wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zmianie podlegał m.in. art. 53 p.p.s.a., określający terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego i czynności jakie należy dopełnić by wniesiona skarga była skuteczna. W przepisie intertemporalnym art. 17 ust. 2 tej ustawy zmieniającej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Wobec powyższego do aktów i czynności organów administracji publicznej, podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r., zastosowanie znajdują przepisy art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed tej daty. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 sierpnia 2018 r., II OSK 1624/18 oraz z dnia 24 października 2018 r., II OSK 2407/18, wskazał, że przepisy art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. stosuje się nadal do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed tym dniem.
W niniejszej sprawie do skargi na uchwałę podjętą w dniu 29 czerwca 2000 r. zastosowanie miał zatem stan prawny sprzed 1 czerwca 2017 r. Według art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed tej daty w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Sąd Wojewódzki w rozpatrywanej sprawie słusznie zastosował sześćdziesięciodniowy termin, licząc jego bieg od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skierowanego do organu pismem z dnia 20 maja 2021 r., skoro odpowiedź na wezwanie nie została udzielona.
W takim stanie sprawy, Sąd Wojewódzki słusznie przyjął, że skarga nie została wniesiona w przewidzianym do tego terminie 60 dni od złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Taką skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało odrzucić jako wniesioną po terminie, co Sąd pierwszej instancji uczynił w zaskarżonym postanowieniu.
Wbrew zarzutom zażalenia stanowisko Sądu Wojewódzkiego o zastosowaniu art. 53 § 2 p.p.s.a. do skargi złożonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest prawidłowe, a co istotne ma oparcie w Uchwale NSA z 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07. W wymienionej Uchwale wyraźnie przesądzono, że art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Złożone do uchwały zdanie odrębne, które przekonuje stronę skarżącą, nie ma wpływu na jej moc wiążącą wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych obu instancji.
Mając powyższe na uwadze orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
----------------------- 5