Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 811/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał adwokatowi P. R. "wynagrodzenie w kwocie 17 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu" (pkt 1) oraz "odmówił przyznania wynagrodzenia" (pkt 2), w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. cofnęła skargę już po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Na skutek cofnięcia skargi Sąd umorzył postępowanie w sprawie. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że skierował do Sądu dwa pisma – jedno zawierało informacje o kłopotach z uzyskaniem pełnomocnictwa. Drugie, prośbę o wyjaśnienie stanu sprawy. Zdaniem Sądu I instancji wkład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie był niewystarczający aby przyznać mu wynagrodzenie w wysokości przewidzianej w obowiązujących przepisach. Przyznana pełnomocnikowi kwota 17 zł stanowi natomiast ekwiwalent za poniesione przez pełnomocnika koszty. Ograniczają się one w niniejszej sprawie wyłącznie do uiszczonej przez niego opłaty od udzielonego mu pełnomocnictwa.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adwokat P. R. domagając się jego zmiany i zasądzenia wynagrodzenia tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W zażaleniu stwierdzono, że adwokat w przedmiotowej sprawie zapoznał się z aktami, przeanalizował sprawę, wystosował pisma procesowe oraz wielokrotnie kontaktował się ze skarżącą. Zatem, Sąd zobowiązany był przyznać mu zgodnie z § 19 cyt. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków.
Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie pismem z dnia 18 listopada 2009 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 23 listopada 2009 r. skarżąca – T. K. – cofnęła wniesioną przez siebie skargę. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W dniu 10 grudnia 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Gliwicach poinformowała Sąd o wyznaczaniu adwokata P. R. pełnomocnikiem z urzędu. Pismem z dnia 29 grudnia 2009 r. adwokat P. R. zwrócił się do Sądu z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia pełnomocnictwa, jednocześnie informując, iż z rozmowy telefonicznej ze skarżącą wynika że cofnęła ona skargę, w związku z czym jego udział w sprawie jest bezprzedmiotowy. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie w związku z cofnięciem skargi. O postanowieniu tym został poinformowany pełnomocnik skarżącej. Pismem z dnia 7 stycznia 2010 r. adwokat P. R. zwrócił się do Sądu z pytaniem o stan rozpoznawanej sprawy oraz złożył pełnomocnictwo, informując o fakcie cofnięcia skargi. Następnie pismem z dnia 28 stycznia 2010 r. zwrócił się do Sądu o zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz o zwrot opłaty skarbowej uiszczonej od złożonego pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony "adwokat, radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków". Wysokość tego wynagrodzenia określana jest w oparciu o § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przy czym Sąd zobowiązany jest brać pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia). W niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie przyjął, iż brak było podstaw do przyznania adwokatowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Pismem z dnia 19 listopada 2009 r. – które wpłynęło do Sądu w dniu 23 listopada 2009 r. – T. K. cofnęła złożoną skargę. Fakt ten znany był adw. P. R. Potwierdza to treść jego pisma do Sądu z dnia 29 grudnia 2009 r.
Skoro więc wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnika z urzędu nastąpiło już po cofnięciu skargi przez skarżącą, a także adwokat nie udokumentował, że podejmował w niniejszej sprawie określone czynności procesowe zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w takich okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy przewidziane w art. 250 p.p.s.a. wynagrodzenie mu się nie należy. Zasądzając bowiem opłatę za czynności adwokata określone w § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sąd zobowiązany jest, stosownie do treści § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia brać pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i jego wkład pracy. Nadto zgodnie z ukształtowaną liną orzeczniczą i poglądami doktryny pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; post. NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 341/08; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 704).
Tak więc przyznanie w takiej – jak zaistniała w niniejszej sprawie – sytuacji, nawet najniższego przewidzianego w ww. rozporządzeniu wynagrodzenia byłoby sprzeczne z zawartą w cyt. wyżej § 2 rozporządzenia dyspozycją. Sam fakt wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką, w wykonaniu postanowienia sądu o przyznanie prawa pomocy, adwokata z urzędu nie stanowi wystarczającej podstawy, z uwagi na treść § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, do przyznania mu wynagrodzenia.
Uchylając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, postanowił jak w sentencji.