Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. o wstrzymanie wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego robót budowlanych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał na treść przedmiotowego wniosku, z którego wynika, że strona skarżąca jest podmiotem publicznym, podlega reżimowi ustawy o finansach publicznych i w związku z powyższym coroczny jej budżet jest ściśle związany z realizowanymi zadaniami publicznymi i działalnością określoną statutem. Ponadto strona argumentowała, że nie dysponuje wolnymi, niezagospodarowanymi środkami finansowymi oraz w sytuacji, gdy sporną pozostaje kwestia konieczności wykonania ekspertyzy, konieczność jej sporządzenia narazi stronę skarżącą na znaczną szkodę w postaci ubytku środków i konieczność rezygnacji z wcześniej podjętych inwestycji.
Do powyższego wniosku ustosunkował się uczestnik postępowania F.O..
Sąd, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że koszty wykonania decyzji nie przesądzają automatycznie o znacznej szkodzie lub trudnych do odwrócenia skutkach, a argument taki musi być rozpatrywany przez pryzmat podmiotu, na który obowiązek został nałożony i jego możliwości płatniczych. Wobec tego, że strona skarżąca nie podała nawet w przybliżeniu danych w tym względzie nie mogły być one rozważane.
W ocenie Sądu, nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje kwestia wyważenia interesu strony skarżącej i celu w jakim wydana została zaskarżona decyzja, tzn. fakt należytego zabezpieczenia sieci uzbrojenia terenu i instalacji wodnych, gazowych oraz technicznych w sąsiedztwie prowadzonych robót budowlanych, co w konsekwencji ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa dla ludzi, mienia, a także środowiska.
Zażalenie na ww. postanowienie złożył Miejski Zarząd Dróg i Mostów w J., podnosząc zarzuty naruszenia prawa, tj.
- - art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez wadliwe przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku;
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie;
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez ogólnikowe powołanie się na obowiązujące przepisy prawa i brak odniesienia do podniesionych przez skarżącą okoliczności uzasadniających wstrzymanie.
W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca wskazała, że nie dysponuje środkami finansowymi na wykonanie przedmiotowego obowiązku; Sąd wskazał, że nie bez znaczenia jest kwestia wyważenia interesu strony skarżącej i celu w jakim zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcia; zaś strona skarżąca przedstawiła dokumenty z których wynika, że wykonane roboty budowlane nie wpłynęły i nie naruszyły sieci uzbrojenia terenu. Ponadto wskazała, że nie ma obowiązku udowodnienia istnienia przesłanek wstrzymania, lecz jedynie uprawdopodobnienia ich istnienie. W jej ocenie wykonanie ekspertyzy wiąże się z niemożliwością odzyskania środków związanych z jej sporządzeniem (koszt 60 tys. brutto) oraz może doprowadzić do niezrealizowania inwestycji drogowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338-339/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego postanowienia, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Jednak to czy istnieją takie przesłanki wymaga od strony wnioskującej potwierdzenia, ale popartego materiałem dowodowym, który pozwalałby Sądowi zająć stanowisko. W innym wypadku uprawdopodobnienie należy uznać za gołosłowne twierdzenia strony wnioskującej.
W niniejszej sprawie zgodzić się należy z Sądem I instancji, że strona skarżąca nawet nie uprawdopodobniła, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Należy zauważyć, że Sąd I instancji trafnie uznał, że wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, skoro nie przedstawiała w przekonujący sposób, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub narazi ją na wyrządzenie znacznej szkody, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Po pierwsze, strona skarżąca stoi na błędnym stanowisku, że koszty związane ze sporządzeniem ekspertyzy w niniejszej sprawie są nie do odzyskania. W sytuacji gdy Sąd Administracyjny stwierdzi, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy, stronie która poniosła szkodę służy odszkodowanie od organu, który wydał rozstrzygnięcie.
Po drugie, przedstawiane przez stronę skarżącą dokumenty świadczące o braku wpływu wykonanych robót na istniejące uzbrojenie terenu, nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania zaskarżonego aktu, ponieważ okoliczności te bezpośrednio wiążą się z przesłanką wynikającą z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, tj. powstaniem uzasadnionych wątpliwości co do wykonanych robót budowlanych. Argumenty w tym zakresie mogą być oceniane merytorycznie przez Sąd Administracyjny tylko przy rozpoznawaniu skargi, a nie na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie. W innym wypadku przed rozprawą mogłoby dojść bowiem do przedsądu, co w świetle obowiązujących przepisów byłoby niedopuszczalne.
Po trzecie, dla zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie ma znaczenia sam fakt braku dodatkowych środków finansowych. Podmiot, który zajmuje się inwestycjami drogowymi w ramach swojej działalności powinien przewidzieć, że jego działalność nie polega wyłącznie na realizacji inwestycji drogowych, ponieważ podmiot ten, realizujący zadania Prezydenta Jaworzna jako zarządcy dróg, powinien uwzględnić także inne aspekty swojej działalności, w tym związane z kosztami ewentualnych postępowań administracyjnych i sądowych dotyczących dróg.
Po czwarte, strona skarżąca pomimo, że zarzuca Sądowi I instancji uwzględnienie głównie interesu publicznego związanego z należytym zabezpieczeniem sieci uzbrojenia terenu, sama także próbuje uzasadnić swój wniosek takim interesem przez wskazanie na niezrealizowanie inwestycji drogowych, których realizacja niewątpliwie jest w interesie publicznym. Jednak podniesienie tego rodzaju okoliczności wymagało wiarygodnego przedstawienia, że rzeczywiście w wyniku realizacji ekspertyzy dojdzie do rezygnacji z realizacji inwestycji drogowych ważnych z punktu widzenia interesu publicznego i ważniejszych od zagwarantowania odpowiedniego funkcjonowania istniejącej sieci uzbrojenia terenu, co również związane jest z istnieniem interesu publicznego. Dlatego Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że nie przedstawiono żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową strony skarżącej; zaś koszty wykonania decyzji nie przesądzają automatycznie o znacznej szkodzie lub trudnych do odwrócenia skutkach, a argument taki musi być rozpatrywany przez pryzmat podmiotu, na który obowiązek został nałożony i jego możliwości płatniczych.
Poza tym wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie wystarczy samo uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ wymagane jest wykazanie ich zaistnienia. Przepis ten nie odnosi się bowiem do uprawdopodobnienia, lecz wymaga wykazania, że zachodzi określone w tym przepisie niebezpieczeństwo. Skorzystanie z uprawnienia jakie daje stronie skarżącej art. 61 § 3 p.p.s.a. wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia. Strona skarżąca nie wykazała, że w niniejszej sprawie zachodzi stosowne niebezpieczeństwo; zaś w kontekście treści wniosku, który zawierał określoną argumentację strony skarżącej, brak było podstaw do zastosowania przez Sąd art. 49 § 1 p.p.s.a.
Z tych względów nie podlegał uwzględnieniu także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu postanowienia dlaczego podnoszony przez stronę skarżącą brak środków finansowych nie mógł przemawiać za uwzględnieniem wniosku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.