Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r., wydanym po rozpoznaniu wniosku D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przyznał skarżącym w sprawie niniejszej prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Następnie, rozpoznając kolejny wniosek D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 25 lutego 2010 r. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł jako bezprzedmiotowe i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Sąd stwierdził, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, że od chwili wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja materialna skarżących. To na wnioskodawcy ciążył obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności i wykazania, że te zmienione okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądów. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem skarżący takiego rodzaju okoliczności - mimo wezwania - nie wskazali zarówno we wniesionym w dniu [...] stycznia 2010 r. ponownym wniosku, jaki w sprzeciwie z dnia [...] lutego 2010 r. Zatem mając na uwadze, że postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia ich z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł i uprawnienie to jest nadal aktualne, postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem skarżących na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył jako bezprzedmiotowe (punkt 1 sentencji).
Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata Sąd podkreślił, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy i stwierdził, że w sprawie nie występują przesłanki do uwzględnienia wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Sąd odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy w pozostałym zakresie(punkt 2).
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła D. W., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, oraz przyznanie prawa pomocy całkowitej w dochodzeniu swoich praw materialnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec udzielonego skarżącej zwolnienia od kosztów postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie w części, która objęta została rozstrzygnięciem zawartym w punkcie pierwszym zaskarżonego postanowienia jest bezprzedmiotowe. W konsekwencji słusznie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył w tym zakresie postępowanie.
Należy także podzielić stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji, w punkcie II postanowienia, które zostało przez sąd szczegółowo wyjaśnione w motywach rozstrzygnięcia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo rozważył sytuację majątkową skarżących i zasadnie doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Warto podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a w rozpoznawanym przypadku okoliczności, które uzasadniałyby rozszerzenie zakresu już przyznanego wcześniej prawa, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.