Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 115/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA albo sąd I instancji) odrzucił skargę kasacyjną G. F. (dalej skarżący) na uchwałę Rady Gminy w Mysłakowicach z dnia 29 grudnia 2011 r., nr XX/102/11, wydaną w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Bobrów w Gminie Mysłakowice.
W uzasadnieniu WSA wyjaśnił, że powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było uchybienie terminu do jej wniesienia. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 31 stycznia 2017 r. W konsekwencji wniesiona dnia 28 grudnia 2017 r. skarga kasacyjna była spóźniona i podlegała odrzuceniu. WSA zauważył przy tym, że dodane do art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), na mocy art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658, dalej zwanej także ustawą nowelizującą), nowe § 3-6 weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Tymczasem postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2012 r. (wraz z wniesieniem skargi przez H. F.), a więc przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Wobec tego art. 177 § 6 p.p.s.a. nie mógł znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania.
Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 15 stycznia 2018 r., zaskarżając je w całości oraz zarzucając:
- a) obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.:
- 1) art. 178 p.p.s.a., przez jego zastosowanie i uznanie, że strona wniosła skargę kasacyjną z uchybieniem terminu oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przez jego zastosowanie i stwierdzenie, że należało dokonać zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej - wniesionej w terminie,
- 2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 2 lutego 2017 r., po upływie 30 dni od doręczenia dnia 31 stycznia 2017 r. odpisu wyroku z uzasadnieniem,
- 3) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że w niniejszej sprawie termin do wystąpienia ze skargą kasacyjną zaczyna bieg od dnia doręczenia stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem, gdy tymczasem zgodnie z pouczeniem, jakie otrzymał skarżący w Sądzie w momencie składania wniosku o przyznanie pomocy prawnej, termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg po prawomocnym rozstrzygnięciu wniosku, a zatem zgodnie z przepisami art. 177 § 6 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg z dniem 1 grudnia 2017 r. - na skutek doręczenia stronie skarżącej dnia 1 grudnia 2017 r. postanowienia NSA z dnia 10 listopada 2017 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia WSA z dnia 8 września 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, od którego nie przysługuje żaden środek zaskarżenia,
- 4) pominięcie faktu, że sprawa ze skargi na uchwałę Rady Gminy, wniesiona przez H. F., została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 115/16, a zatem w reżimie prawnym obowiązującym po dniu 15 sierpnia 2015 r.,
- 5) pominięciu faktu, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 24 lutego 2017 r., tj. przed upływem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. przed uprawomocnieniem się orzeczenia WSA, a wniosek ten rozstrzygnięty został przez WSA według przepisów obowiązujących w dniu orzekania,
- b) naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a to:
- 1) art. 2 w zw. z art. 7 i 45 Konstytucji RP przez naruszenie zasady praworządności oraz zastosowanie w niniejszej sprawie wykładni przepisów prawa, skutkującej niesłusznym odebraniem obrony prawa skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej w całości oraz przyjęcie złożonej dnia 28 grudnia 2017 r. skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna wnoszona jest do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei stosownie do art. 178 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu.
W niniejszej sprawie wyrok WSA doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 stycznia 2017 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 3 marca 2017 r. Pełnomocnik skarżącego nadał w urzędzie pocztowym skargę kasacyjną w dniu 28 grudnia 2017 r., czyli z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, aby skarga kasacyjna została rozpoznana, konieczne było złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia. Wobec braku wniosku o przywrócenie terminu kwestia jego przywrócenia leżała poza granicami niniejszego postępowania.
Sąd I instancji miał pełne podstawy do przyjęcia, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, błędnie wskazując jedynie, że upłynął on z dniem 2 lutego 2017 r., podczas gdy nastąpiło to z dniem 2 marca 2017 r. Uchybienie to nie miało wpływu na zgodność z prawem poddanego kontroli instancyjnej postanowienia.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w zażaleniu, dotyczących naruszenia art. 177 § 1 p.p.s.a., wskazać trzeba, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r., na początek biegu tego terminu, czy też na jego zakończenie, nie miało wpływu postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej, niezależnie od tego, czy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika z wyboru, czy też ustanowionego z urzędu, w wyniku pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego w niniejszej sprawie finalnie nie doszło.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, sąd I instancji trafnie przyjął, że postępowanie sądowe zostało wszczęte w 2012 r., wraz z wniesieniem skargi przez H. F. Przesądzającego znaczenia nie mają w tej materii przekształcenia podmiotowe po stronie skarżącej wynikające z następstwa prawnego, w tym nadanie toczącej się sprawie nowej sygnatury akt. Art. 177 § 3 p.p.s.a. dodany na mocy art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. zmieniającej p.p.s.a. obowiązujący od 15 sierpnia 2015 r., nie dotyczy postępowań wszczętych i toczących się przed wejściem w życie tej nowelizacji (art. 2 zd. 2 ustawy nowelizującej).
Zatem w przypadku spraw wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. nie będzie miał zastosowanie termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy wynikający z art. 177 § 3 p.p.s.a. dodanego ustawą nowelizującą. Z tych samych względów zastosowania w niniejszej sprawie nie znajdował przywołany w zażaleniu art. 177 § 6 p.p.s.a. W tej sytuacji skarga kasacyjna powinna była zostać wniesiona w terminie 30 dni od doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem na jej wniosek lub doręczenia go z urzędu.
Orzekając w niniejszej sprawie sąd I instancji nie naruszył art. 2 w zw. z art. 7 i art. 45 Konstytucji RP. Uchybieniem zasadzie praworządności byłoby zastosowanie przepisów, które z powodu wyraźnej regulacji międzyczasowej zamieszczonej w art. 2 ustawy nowelizującej, nie znajdowały w niej zastosowania.
Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.